قرار ده ، و علم خود را پدرى كه متابعتش مىكنى قرار ده ، و نفس خود را دشمنى كه با آن مجاهدت مىكنى قرار ده ، و آنچه از اموال و غيره به دست تو است عاريتى قرار ده كه ( به صاحب اصليش ) رد خواهى كرد » . « 1 » پس مگذار در مبارزه با نفس امّاره شكست خورى كه هم خود از بين روى هم قلب تو كه همچون همنشينى نيك و پسرصالح تو است و هم علمى كه چون پدرى براى تو است و هم سرمايه‌ات از دست رود ، و بدون جواب در برابر صاحب اصلى اموال و عاريه دهنده آن خواهى بود . و نيز مرحوم صدوق نقل كرده كه از كلمات رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) اين بود : « الشّديد مَنْ غَلَبَ نَفْسَه » : « انسان محكم و قوى كسى است كه بر نفسش غلبه كند » . « 2 » مفضل بن عمر گفت امام صادق ( عليه السلام ) فرمودند : « مَنْ لَمْ يكن لَهُ واعظٌ مِنْ قَلبه و زاجرٌ مِنْ نفسه و لَم يكنْ لَه قرينٌ مُرشد اسْتمكَنَ عَدُوُّ مِن عنقِه » : « كسى كه براى او پند دهنده و واعظى از درون قلبش و نهى كننده‌اى از درون نفسش نباشد ، و راهنمائى مصاحب او نباشد دشمن او قدرت پيدا مىكند كه گردنش را بگيرد » . « 3 » و اين جهاد و مبارزه نفسانى همان جهاد اكبر است كه از امام صادق ( عليه السلام ) نقل شده كه نبىّاكرم ( صلى الله عليه و آله ) لشكرى را به جنگى فرستادند وقتى بازگشتند ، فرمودند : « مرحَباً بَقَوم قَضَوا الجهاد الاصغر وبقى عليهم الجهاد الاكبر فقيل : يا رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) ما الجهاد الاكبر قال جهاد النفس » : « آفرين به گروهى كه جهاد اصغر را تمام كردند و باقى ماند بر آنها جهاد و جنگ بزرگترى ، پس گفته شد : يا رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) ( اين همه سختى و مشقت و مجروح و كشته در جنگ است چه چيزى بالاتر از اين است ) جهاد اكبر چيست ؟

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 12 ، صفحه 143 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 12 ، صفحه 143 . ( 3 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 12 ، صفحه 143 . .