متقين از مدح مداحان متنفرند ، زيرا آن را مايه عجب مىدانند ، و نداى قرآن در گوش آنها طنين‌افكن است كه ( فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن اتَّقَى « 1 » « و خودستائى نكنيد او كه آفريننده است به حال هر كه متقى است ( از شما ) داناتر است » . در ذيل اين آيه در مجمع البيان مىگويد : يعنى نفسهاى خود را بزرگ نشماريد و مدح نكنيد به آنچه در آن نيست ، كه خدا آگاهتر به نفسهاى شما است و بعضى گفته‌اند معناى آيه اين است كه به اعمال خيرِ در نفوس خود نفسهايتان را تزكيه نكنيد ( فرق معنى اول و دوم اين است كه در اولى مدح بر آنچه در آن نيست مىكنند و در دومى مدح بر آنچه در آن است ) . « 2 » در تفسير صافى نيز از امام صادق ( عليه السلام ) درباره اين آيه سؤال شد ، حضرت فرمودند : « لا يَفْتَخِر احَدُكُم بكثرة صلاتِه و صِيامِه و زكاتِه و نُسُكِه لانّ اللّهَ عزّوجلّ اعْلَمُ به من اتّقى منكم » : « كسى از شما به زيادى نماز و روزه و زكات ( صدقه ) و ساير عباداتش افتخار نكند ، زيرا خداوند عزوجل آگاهتر است به كسى كه از شما تقوا پيشه كرد » . « 3 » پس از اينكه پرهيزگاران از ستايش و مدح خائف شده و گفتند ما از ديگران نسبت به خود آگاه‌تريم « 4 » و مىدانيم كه چقدر در عبادت خداوند مقصريم و خداوند به اعمال ما از خود ما آگاهتر است آن وقت دست به دعا برمىدارند و از خداوند سه چيز مىخواهند : 1 - خدايا به آنچه مدّاحان درباره ما مىگويند ما را مؤاخذه مكن ، زيرا مدح آنها موجب عجب و عجب موجب سخط تو است ، خدايا اگر اين صفات كه اينها

--> ( 1 ) . سوره نجم ، آيه 32 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 10 ، صفحه 134 ، ذيل همين فراز . ( 3 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 10 ، صفحه 134 ، ذيل همين فراز . ( 4 ) . درباره معرفت اعم از معرفت نفس و خداوند سبحان مىتوانيد به جلد 6 ميزان الحكمه ، صفحه 10 مراجعه كنيد . .