نياز به آب دارد و آبها مختلف است ، درختى كه از آب پاك مشروب شود ، آن نيك و ميوه آن شيرين است ، و درختى كه برعكس از آب و مواد كثيف و مضرّ تغذيه كرد ، درختى پليد و ميوه آن تلخ است . « 1 » عملى كه از اخلاص تغذيه شد ، مانند درختى مستحكم و طيب ، ميوه شيرينِ بهشت مىدهد ، و عملى كه از ريا و سمعه و خودنمائى تغذيه كرد ، مانند درختى پليد مىگردد كه ميوه‌اى تلخ چون زقوّم جهنمى به همراه دارد . خداوند به عمل نظر مىكند ، او عمل صالح را دوست دارد ، گرچه از انسانى شقىّ صادر شود ، گاه خدا فاعل عمل را دوست ندارد ، ولى نفس عمل را دوست دارد ، و گاهى فاعل را فى نفسه دوست دارد ، ولى عملش را دوست ندارد ، زيرا آن عمل را با شرائط مورد قبول چون اخلاص ، انجام نداده است ، و اين مضمون روايات است . « 2 » پيامبر گرامى ( صلى الله عليه وآله ) ، در سرزمين منا ، در حجة الوداع ، در مسجد خيف ، خطبه‌اى ايراد كردند و در ضمن خطبه فرمودند : « نَصَرَ اللّه عبداً سَمِعَ مَقالتى فَرَعاها ثُمَّ بَلّغها الى مَنْ لَمْ يَسْمَعْها فَرُبّ حامل فِقْه غَيْر فَقيه و ربَّ حامِلِ فِقه الى مَنْ هُوَ افْقَه منه ثلاثٌ لا يَغلّ عليهن قلبُ امرء مُسْلم ، اخلاصُ العَملِ للّه و النَصيحَةُ لائِمةِ المُسْلِمين و اللزّوم لِجماعَتهم » . « خداوند كمك و يارى نمايد كسى را كه سخن مرا شنيد و آن را حفظ كرد و به كسانى كه نشنيدند رساند ، چه بسيار دارند فقه كه خود غيرفقيه است و چه بسيار دارنده فقهى كه فقه را به فقيه‌تر از خود مىرساند ، سه چيز است كه قلب مسلمان در آنها كينه‌توزى را روا نمىدارد : 1 - اخلاص در كارها براى خدا 2 - نصيحت پيشوايان و

--> ( 1 ) . نهج‌البلاغه ، خطبه 154 ؛ ميزان الحكمه ، جلد 7 ، صفحه 15 . ( 2 ) . رجوع شود به نهج‌البلاغه خطبه 154 و كافى ، جلد 1 ، صفحه 152 به نقل از ميزان الحكمه ، جلد 7 ، صفحه 25 . .