معمول است يعنى ما عين تبعيت براى شما بوديم ! « 1 » [ تُبْلَى : ] « يَوْمَ تُبْلَى السَّرآئِرُ » « تُبْلَى » از مادّهء « بلوى » به معناى آزمايش و امتحان است ، و از آنجا كه به هنگام آزمايش حقيقت اشياء ظاهر و آشكار مىشود ، اين ماده در معناى ظهور و بروز آمده است . « 2 » [ تبليغ : ] « يُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ » منظور از « تبليغ » در اينجا ، همان « ابلاغ » و رسانيدن است ، و هنگامى كه ارتباط با « رسالات اللَّه » پيدا كند ، مفهومش اين مىشود كه ، آنچه را خدا به عنوان وحى ، به پيامبران تعليم كرده ، به مردم تعليم كنند ، و از طريق استدلال ، انذار ، بشارت ، موعظه و اندرز در دل‌ها نفوذ دهند . « 3 » [ تَبُور : ] « تِجارَةً لَّنْ تَبُورَ » « تَبُور » از مادّهء « بوار » به معناى شدت كسادى است ، و از آنجا كه شدت كسادى ، باعث فساد مىشود « بوار » به معناى هلاكت آمده ، به اين ترتيب ، « تجارت خالى از بوار » تجارتى است كه نه كساد دارد و نه فساد . « 4 » [ تَبُوءَ : ] « أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمي » « تَبُوءَ » از مادّهء « بواء » به معناى بازگشت است . « 5 » [ تَبَوَّؤُا : ] « وَالَّذينَ تَبَوَّؤُ الدَّارَ » « تَبَوَّؤُا » از مادّهء « بواء » ( بر وزن دواء ) در اصل ، به معناى مساوات اجزاء يك مكان و مسطح بودن آن است ، و به تعبير ديگر صاف و مرتب كردن يك مكان را « بواء » مىگويند ، اين تعبير كنايهء لطيفى است از اين معنا كه جمعيت انصار مدينه ، قبل از آن كه پيامبر صلى الله عليه و آله و مهاجران وارد اين شهر شوند ، زمينه‌هاى هجرت را فراهم كردند ، و همان گونه كه تاريخ مىگويد ، آنها دو بار در « عقبه » ( گردنه‌اى نزديك مكّه ) مخفيانه با پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بيعت كردند ، و به صورت مبلغانى به سوى « مدينه » بازگشتند ، و حتى يكى از مسلمانان « مكّه » را به نام « مصعب بن عمير » به عنوان مبلّغ همراه خود به « مدينه » بردند تا افكار عمومى را براى هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله آماده سازند . بنابراين ، نه تنها خانه‌هاى ظاهرى را آمادّهء پذيرايى مهاجران كردند ، كه خانهء دل و جان و محيط شهر خود را تا آنجا كه مىتوانستند آماده ساختند . « 6 »

--> ( 1 ) . مؤمنون ، آيهء 47 ( ج 20 ، ص 139 ) ( 2 ) . طارق ، آيهء 9 ( ج 26 ، ص 382 ) ( 3 ) . احزاب ، آيهء 39 ( ج 17 ، ص 355 ) ( 4 ) . فاطر ، آيهء 29 ( ج 18 ، ص 271 ) ( 5 ) . مائده ، آيهء 29 ( ج 4 ، ص 443 ) ( 6 ) . حشر ، آيهء 9 ( ج 23 ، ص 525 )