طرق صحيحه اثبات شده است تا بتوان به آن اعتماد كرد ، و اگر معنايى از آن استفاده شد مطابق آن حكم كرد ، يا نه ؟ پاسخ اين است كه ، آن‌چه بعد از تأمل دقيق در أسناد اين روايات ظاهر مىشود ، اين است كه وجود عبارت « فى الاسلام » به دنبال حديث « لا ضرر و لا ضرار » ثابت نيست ؛ زيرا از ميان روايات ، آن‌هايى كه اين عبارت را در پى داشت ، موارد زير بود : 1 . مرسله صدوق « 1 » ؛ 2 . مرسله ابن اثير « 2 » ؛ 3 . مرسله طريحى « 3 » ؛ در ماده « ضرر » ، ذيل حديث شفعه ؛ « 4 » 4 . در كلام شيخ ، در « الخلاف » « 5 » ، در مسئله 14 از كتاب شفعه ؛ « 6 » 5 . در كلام علّامه ، در « تذكرة » « 7 » ، در مسئله 1 ، از خيار غبن .

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 77 ، ح 3369 ، باب الشفعة . ( 2 ) . النهايه فى غريب الحديث و الاثر ، ج 3 ، ص 172 . ( 3 ) . مجمع البحرين ، ج 3 ، ص 283 ، باب ما أوّله الضاد . ( 4 ) . كه البته به نظر مى رسد سهو قلم از جانب ايشان باشد ؛ زيرا حديث شفعه در جوامع روايى ما آمده ، و عبارت « فى الاسلام » را ندارد ؛ و شك نيست كه مرحوم طريحى نيز حديث را از اين مجامع نقل كرده است . ( 5 ) . الخلاف ، ج 3 ، ص 440 . ( 6 ) . اين در حالى است كه خود ايشان در مسئله 60 كتاب بيع ، حديث را بدون عبارت « فى الاسلام » نقل كرده است . ( الخلاف ، ج 3 ، ص 42 ) . ( 7 ) . تذكرة الفقهاء ، ج 11 ، ص 69 .