الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
65
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
12 . مرحوم كلينى ، در كتاب « الكافى » « 1 » با سند خود ، از محمد بن حسين ، نقل كرده كه او گفت : به ابى محمد امام حسن عسگرى عليه السلام ، نوشتم كه شخصى بر روى نهر روستا آسيابى دارد ؛ مالك اين روستا شخصى است و مىخواهد آب را از غير اين نهر موجود ، به روستا برساند ، كه اگر چنين كارى كند آسياب از كار مىافتد ، آيا حق چنين كارى دارد ؟ امام عليه السلام مرقوم داشتند : از خدا بترسد و مطابق عرف عمل كند و به برادر مؤمنش ضرر وارد نكند . « 2 » ظاهر اين روايت اين است كه صاحب آسياب قبلًا حق بهرهبردارى از نهر را داشته ، چرا كه در غير اين صورت استفاده او از نهر بدون اجازه ، تصرف عدوانى محسوب شده ، و صاحب روستا حق دارد كه مانع اين كار او شود و آسيابش را تعطيل كند ، هر چند نخواهد مسير آب را هم تغيير دهد ، چرا كه « الناس مسلطون على اموالهم » .
--> ( 1 ) . الكافى ، ج 5 ، ص 293 ، ح 5 ، باب الضرار . ( 2 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 17 ، ص 343 ، ح 1 ، باب 15 ، از ابواب احياء الموات . وسايل الشيعه ( بيروت ) ، ج 25 ، ص 431 ، ح 32286 : « مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ ، قَالَ : كَتَبْتُ إِلَى أَبِى مُحَمَّدٍ عليه السلام رَجُلٌ كَانَتْ لَهُ رَحًى عَلَى نَهَرِ قَرْيَةٍ ، وَالْقَرْيَةُ لِرَجُلٍ ، فَأَرَادَ صَاحِبُ الْقَرْيَةِ أَنْ يَسُوقَ إِلَى قَرْيَتِهِ الْمَاءَ فِى غَيْرِ هَذَا النَّهَرِ ، وَيُعَطِّلَ هَذِهِ الرَّحَى ، أَلَهُ ذَلِكَ أَمْ لَا ؟ فَوَقَّعَ عليه السلام : يَتَّقِى اللَّهَ وَيَعْمَلُ فِى ذَلِكَ بِالْمَعْرُوفِ ( وَلَا يَضُرُّ ) أَخَاهُ الْمُؤْمِنَ » .