الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
60
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
روايات خاص از طريق شيعه 10 . در كتاب « الكافى » « 1 » ، از محمد بن حفص ، از مردى ( ناشناس ) ، از ابى عبد اللَّه امام صادق عليه السلام نقل شده كه از حضرت سؤال كردم ، گروهى از افراد هستند كه در منطقهاى چاههاى آبى نزديك به هم دارند ، يكى از اين افراد مىخواهد چاهش را عميق تر از حد موجود حفر نمايد ، در بعضى موارد اگر چنين كارى انجام شود به چاههاى ديگر ضرر وارد مىشود ( آب آن چاهها كم مىشود ) ، و در بعضى موارد هم كه زمين سخت باشد چنين اتفاقى نمىافتد . حضرت فرمودند : اگر چاه در زمين سخت باشد اشكالى ندارد ، و اگر در زمين نرم جلگه مانند باشد اشكال دارد . ( سائل مىپرسد ) اگر شخص به همسايهاش بگويد كه او هم چاهش را همانند او ، و به يك اندازه حفر كند ، حكم چيست ؟ حضرت فرمودند : اگر تراضى كنند اشكالى ندارد ؛ و فرمودند كه فاصله بين دو چاه ، هزار ذراع است . « 2 »
--> ( 1 ) . الكافى ، ج 5 ، ص 294 ، ح 3 ، باب الضرار . ( 2 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 17 ، ص 342 ، ح 1 ، باب 13 ، از ابواب احياء الموات . وسايل الشيعه ( بيروت ) ، ج 25 ، ص 430 ، ح 32284 : « مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ، عَنْ عَلِى بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَفْصٍ ، عَنْ رَجُلٍ ، عَنْ أَبِى عَبْدِاللَّهِ عليه السلام قَالَ : سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْمٍ كَانَتْ لَهُمْ عُيُونٌ فِى أَرْضٍ قَرِيبَةٍ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ ، فَأَرَادَ رَجُلٌ أَنْ يَجْعَلَ عَيْنَهُ أَسْفَلَ مِنْ مَوْضِعِهَا الَّذِى كَانَتْ عَلَيْهِ ، وَبَعْضُ الْعُيُونِ إِذَا فُعِلَ بِهَا ذَلِكَ ، أَضَرَّ بِالْبَقِيَّةِ مِنَ الْعُيُونِ ؛ وَبَعْضُهَا لَايَضُرُّ مِنْ شِدَّةِ الْأَرْضِ ؛ قَالَ فَقَالَ : مَا كَانَ فِى مَكَانٍ شَدِيدٍ فَلَا يَضُرُّ ، وَمَا كَانَ فِى أَرْضٍ رِخْوَةٍ بَطْحَاءَ فَإِنَّهُ يَضُرُّ ؛ وَإِنْ عَرَضَ رَجُلٌ عَلَى جَارِهِ أَنْ يَضَعَ عَيْنَهُ كَمَا وَضَعَهَا وَهُوَ عَلَى مِقْدَارٍ وَاحِدٍ ؛ قَالَ : إِنْ تَرَاضَيَا فَلَا يَضُرُّ . وَقَالَ يَكُونُ بَيْنَ الْعَيْنَيْنِ أَلْفُ ذِرَاعٍ » .