الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
55
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
- « الإسلام يزيد و لا ينقص » ، و « لا ضرر و لا ضرار فى الإسلام » ، و « الإسلام يعلو و لا يُعلى عليه » - را كه از طرق مختلف رسيده است يكجا جمع كرده ، تا بر اين حكم كه مسلمان از غير مسلمان ارث مىبرد استدلال كند ؛ اما اين عبارت : « فالإسلام يزيد المسلم خيرا و لا يزيده شرا » ، به نظر مىرسد كه فرع و نتيجه روايت اوّل باشد . و آنچه اين سخن را تأييد مىكند ، روايتى است كه در كتاب وسائلالشيعه ، در همين باب « 1 » ، از معاذ ، نقل كرده : زمانى كه در يمن بود ، به مسلمانى از برادر يهودى اش ارث داد ، و گفت از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود : « الإسلام يزيد و لا ينقص » ؛ سپس معاذ به اين روايت استدلال كرد بر اينكه مسلمان از برادر يهودى خود ارث مىبرد . بنابراين ، مجموعه آنچه مرحوم صدوق نقل كرده ، روايت مستقلى نيست كه در باب ارث وارد شده باشد و دربردارندهء حكم « لا ضرر و لا ضرار » باشد ، تا بتوان آن را روايتى مستقل و جداى از روايات ديگر دانست .
--> ( 1 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 17 ، ص 376 ، ح 8 ، باب 1 ، از ابواب موانع الارث . وسايلالشيعه ( بيروت ) ، ج 26 ، ص 14 ، ح 32380 : « وَبِإِسْنَادِهِ ، عَنْ أَبِى الْأَسْوَدِ الدُّؤَلِى ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ كَانَ بِالْيَمَنِ ، فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ وَقَالُوا يَهُودِى مَاتَ وَتَرَكَ أَخاً مُسْلِماً ؛ فَقَالَ مُعَاذٌ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله يَقُولُ : الْإِسْلامُ يَزِيدُ وَلَا يَنْقُصُ ؛ فَوَرَّثَ الْمُسْلِمَ مِنْ أَخِيهِ الْيَهُودِى » .