الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
53
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
« مبسوط » « 1 » و « خلاف » « 2 » ؛ و از ابن جنيد « 3 » و سيد ابى المكارم ابن زهره ، حكايت شده كه واجب است آن را در اختيار كسى كه براى آشاميدن خود يا حيواناتش به آن احتياج دارد بگذارد . و ما در تأييد نظر شيخ قدس سره ، و تضعيف قول مشهور ، سخنى داريم كه به زودى خواهيم گفت . ج ) در معناى عبارت « لا يمنع فضل ماء ، ليمنع فضل كلأ « 4 » » احتمالاتى وجود دارد : اوّل : صاحب چاه وقتى زيادى آب چاه را از اهل باديه منع كند ، و آنها نتوانند حيوانات خود را كه بعد از چرا تشنه شدهاند سيراب كنند ، ديگر نمىتوانند حيوانات خود را اطراف اين چاه به چرا ببرند و از گياهان اين منطقه محروم مىشوند ، و نتيجه اين مىشود كه منع استفاده از زيادى آب ، مانع استفاده از زيادى گياهان مىشود .
--> ( 1 ) . المبسوط فى فقه الاماميه ، ج 3 ، ص 281 : « . . . فاذا فضل بعد ذلك شىء ، وجب عليه بذلهبلا عوض ، لمن احتاج اليه لشربه وشرب ماشيته . . . » . ( 2 ) . الخلاف ، ج 3 ، ص 531 : « . . . و ما يفضل عن ذلك ، يجب عليه بذله لغيره ، لحاجته اليه لشرب له ولماشيته . . . » . ( 3 ) . مختلف الشيعه فى احكام الشريعه ، ج 6 ، ص 203 : « . . . و ما يفضل عن ذلك ، وجب عليه بذله لغيره ، لحاجته إليه للشرب له ولماشيته ؛ ولا يجب عليه بذله لسقى زرعه ، بل يستحب ؛ و به قال ابن الجنيد » . ( 4 ) . كلأ ؛ اكلاء : گياه تر ، يا خشك .