الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
112
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
ملزوم و اراده لازم ، مىتوان پذيرفت . اما معناى چهارم ، كه گفته شد « ضرر » و « ضرار » به يك معنا هستند ، نيز به وجهى معناى درستى است زيرا گفتيم كه « ضرر » اعم از عمدى و غير عمدى است ؛ بنابراين در ضرر عمدى ، با ضرار هم معنا مىشود . و اما معناى پنجم ، كه گفته شد به معناى تنگى است « 1 » ؛ اگر به معناى قرار دادن در حرج و سختى باشد ، در مقابل اينكه « ضرر » به معناى وارد كردن نقص در اموال و انفس باشد ، معناى قابل دفاعى نيست ، چرا كه با موارد استعمال آن در آيات و روايات مطابقت ندارد ؛ همانند قول خداوند كه فرمود : « . . . أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ . . . » كه در اين آيه « ضرار » به معنى ضرر زدن مالى به ورثه است به اينكه وصيتى كند يا اقرار به دِينى كند به جهت اينكه ورثه از حق شان محروم شوند . و اگر گفته شود كه اين كار عين قرار دادن در تنگى و سختى است ؛ مىگوييم تمام موارد وارد كردن نقص بر اموال و انفس همينگونه است ( پس همين معنا نيز از لوازم آن معنا است ) . و همچنين آيه شريفه : « . . . وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ . . . » كه به معناى ضرر بر اموال و انفس به كار رفته ، چرا كه از واضحترين مصاديق سحر است .
--> ( 1 ) . كما ذكره فى القاموس المحيط ، ص 550 : « الضرر : الضيق . . . » .