الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

111

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

قيمت آن افزايش مىيابد ، اگر صرفا سر و پوست را طلب كند چيزى جز قصد ضرر زدن نمىتواند باشد ، و ضرر عمدى محسوب مىشود . 2 . در قضيه سمره نيز كه حضرت فرمودند : « انت رجل مضار » ( تو فردى ضرر زننده هستى ) ، ناظر به همين عمدى بودن ضرر زدن است ؛ و قراين و شواهد حاكى از اين است كه به واسطه آن عمل ، قصدى جز ضرر زدن به شخص انصارى را نداشت . بنابراين ، معناى ضرر زدن عمدى ( معناى ششم ) نزديك ترين معنا براى « ضرار » است . اما احتمال معناى اوّل ، كه گفته شد به ضرر زدن طرفينى ضرار گفته مىشود ، ظاهراً به اين خاطر است كه ضرار از باب مفاعله است . ولى اين معنا صحيح نيست زيرا در هيچ يك از مواردى كه ذكر كرديم در اين معنا به كار برده نشده . اما معناى دوم ، كه گفته شد به معناى مجازات و تلافى ضرر است ، به نظر مىرسد كه از معناى اوّل ( باب مفاعله ) گرفته شده باشد و احتمال ضعيفى است ، زيرا در اين معنا استعمال نشده است . اما معناى سوم ، كه گفته شد به معناى ضرر زدن به واسطه چيزى است كه نفعى ندارد ، ظاهراً اين معنى در بسيارى از موارد از لوازم معناى ضرر زدن عمدى است ؛ بنابراين اين معنا را از باب ذكر