مواهب حيات مىيابيم و از آن نفع مىبريم ، اعم از جان و مال و آبرو و . . . . و اين گفته كه در موارد از دست دادن آبرو ، ضرر صدق نمىكند ، حرف صحيحى نيست . بله ، مىتوان گفت كه كلمه ضرر در اين مورد كمتر استفاده شده است ؛ و بيشتر در مواردى به كار مىرود كه اسباب حصول مطلوب وجود داشته و مقتضى موجود بوده ، سپس مانعى ايجاد شود كه از رسيدن به آن منافع محروم شويم ؛ و اين معنا از بسيارى از آيات قرآن نيز استفاده مىشود ، چرا كه در موارد زيادى ضرر را در مقابل نفع به كار برده است ؛ مانند : « . . . وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَ لَا يَنْفَعُهُمْ . . . » « 1 » و « يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُ وَ مَا لَا يَنْفَعُهُ . . . » « 2 » و « يَدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ . . . » « 3 » و « وَلَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً » . « 4 » با توجّه به آن‌چه گفته شد ، با وجود امكان رجوع به آن‌چه در ذهن بعد از تتبع موارد استعمال حاصل مىشود ، نيازى نيست خود را به زحمت بياندازيم تا ضابطه كليه براى معناى ضرر به دست

--> ( 1 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 102 . ( 2 ) . سورهء حج ( 22 ) آيهء 12 . ( 3 ) . سورهء حج ( 22 ) ، آيهء 13 . ( 4 ) . سورهء فرقان ( 25 ) ، آيهء 3 .