الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
106
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
حالى در نفس به خاطر كمى دانش و فضل است ، و در بدن به خاطر آسيب يا نقص است ، و در روحيه به خاطر كمى جاه و مقام است ) . به نظر مىرسد اختلاف در اين تعبيرات به سبب وضوح معناى كلمه ضرر است ، نه به جهت اختلاف در معناى آن ؛ و اساساً مراجعه به اهل لغت - اگر قايل شويم كه قول لغوى حجّيت دارد - در امثال اين موارد كه معناى كلمه نزد اهل عرف معلوم است و هر كسى كه با عرف مأنوس باشد هر چند اهل اين زبان هم نباشد معناى آن را مىفهمد ، كار صحيحى نيست ؛ زيرا اعتبار مراجعه به اهل لغت ، از باب اعتبار رجوع جاهل به عالم و اهل خبره است ، و در اين جا اينگونه نيست ؛ زيرا هر كسى با اين لغت سر و كار دارد نسبت به اينگونه لغات متداول ، از اهل خبره محسوب مىشود ؛ به نحوى كه از تتبع در موارد استعمال اين معنا ، معنايى در ذهن او حاصل مىشود كه هنگام شك در بعضى از مصاديق آن مىتواند به آن معنا رجوع كند . علاوه بر اينكه لغويين نيز به خاطر وضوح معنا ، به خصوصيات معناى اينگونه لغات نمىپردازند . پس راه صحيح اين است كه به آن چه در ذهن ما و ذهن اهل عرف از معناى اين كلمه وجود دارد مراجعه كنيم . و آنچه از تتبع موارد استعمال اين كلمه در ذهن حاصل مىشود اين است كه ضرر يعنى : از دست دادن هر آنچه از