تهيه ونشر مؤسسه بوستان كتاب قم
68
مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى )
برادر بزرگتر در سن نه سالگى - يك سال قبل از فوت پدر - به مدرسه وارد و مشغول تحصيل مىشود . ولى بعد از مدتى بنا به مصلحت از مدرسه بازگرفته شده در منزل تحت تعليم يك فرد اديب لايق به نام « شيح محمد على سرابى » ادامه تحصيل مىدهند . همزمان با آموزش علوم و دروس ادبيات عرب ، زير نظر استاد معروف آن زمان « آقا ميرزا على نقى خطاط » به فنون خوش نويسى نيز آشنايى پيدا كرده به مهارت مىرسند . اين دو برادر پس از پايان دروس شيخ محمد على سرابى به مدرسهء طالبيهء تبريز روى آورده سطوح فقه و اصول و فلسفه و كلام را زير نظر ساير اساتيد به كمال مىرسانند . سخن كوتاه اين كه مرحوم استاد علّامهء طباطبائى پس از كلاس هفتم در سال 1297 شمسى على رغم فقدان مهر مادر و سرپرستى پدرانه ، فقط از سر عشق ، فراگيرى علوم و معارف اسلامى را آغاز مىكند تا سال 1304 در مدت هشت سال كتابهاى سطح از قبيل امثله ، صرف مير ، تصريف ، عوامل ، انموذج ، صمديه ، شرح سيوطى ، جامى ، مغنى ، مطول ، شرح لمعه ، مكاسب ، معالم ، رسائل ، كفايه ، رساله كبرى ، حاشيهء ملاعبداللَّه ، شرح شمسيه ، شرح اشارات ، كشف المراد و غيره را كه شامل مباحث صرف و نحو و معانى بيان و فقه و اصول و منطق و فلسفه و علم كلام است به پايان مىرساند . در سال 1302 شمسى كه ايشان به شدت سرگرم درس و بحث و تقريباً 21 ساله بوده بنا به صلاحديدِ محترمانِ خانواده ، مقدمات ازدواج شان فراهم مىگردد و دختر مرحوم حاجى ميرزا مهدى آقا طباطبائى مهدوى را كه يكى از خويشان پدرى ايشان بودند به زوجيت ايشان درمى آورند . دو سال بعد از ازدواج ، يعنى در سال 1304 داراى فرزندى به نام « محمد » مىگردند و در همين زمان دورهء دروس حوزهء تبريز نيز به پايان مىرسد و به همراه خانواده و برادر خود عازم نجف اشرف مىشوند . در مورد همسر ايشان بايد گفت كه اين بانوى محترمه در وفاى به شوهر از نوادر بوده است . وى نقد عمر را در طبق اخلاص نهاده و به مرحوم علّامه طباطبائى تقديم مىكند و پيوسته در تمام شرايط مختلف زندگىِ پر نوسانِ مرحوم علّامه ، شريك غم و شادى اش بوده است . او به طور خستگىناپذير مدت 42 سال مدير كامل گردش زندگى و مربى فرزندان آن مرحوم بود و دائماً در فكر ايجاد رفاه و آرامش زندگى جهت ادامه درس و بحث و تحقيق و گردآورى علوم براى شوهرش بوده است ؛ به نحوى كه در فوت ايشان مرحوم علّامه در جمع