تهيه ونشر مؤسسه بوستان كتاب قم
67
مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى )
[ گفتارى ازحاج سيد عبدالباقى طباطبائى فرزند بزرگ علّامه طباطبائى ] زندگىنامهء علّامه طباطبائى قدس سره حاج سيد عبدالباقى طباطبائى فرزند بزرگ علّامه طباطبائى مرحوم سراج الدين امير عبدالوهاب در حدود سال 900 قمرى در تبريز ساكن و شيخالاسلام آذربايجان بوده است . ايشان در سال 937 قمرى درگذشت و در جوار مزار « ابو ايوب انصارى » مدفون شد . همهء فرزندان و اعقاب امير عبدالوهاب در سطحى ممتاز از فرهنگ و علم بودند و غالباً از محترمين شهر تبريز به شمار مىآمدند و عموماً زندگى آنان از طريق كشاورزى اداره مىگرديده است . مرحوم حاجى ميرزا محمد آقا طباطبائى ، پدر مرحوم علّامه ، كه نسل چهاردهم مرحوم سراج الدين عبدالوهاب و جد طباطبائىهاى آذربايجان مىباشد ، نيز در حدود سال 1300 در شهر تبريز مىزيسته است . مرحوم حاجى ميرزا محمد آقا طباطبائى ( والد استاد علّامه ) خود عالم و روحانى و از مالكان و كشاورزان شهر تبريز بوده كه با خانوادهء يحيوى تبريز وصلت مىنمايد و ثمرهء اين پيوند در سال 1281 شمسى متولد مىگردد كه « محمد حسين » ناميده مىشود . اين فرزند در خانوادهاى مرفّه ، زير نظر پدر و مادر و مراقبت « كربلائى قلى » نوكر و « كربلائى سلطنت » خدمت كار ، مدت پنج سال رشد مىكند . در اين تاريخ خداوند برادرى به ايشان اعطا مىفرمايد ، ولى متأسفانه در جريان تولد برادر ، مادر را از دست مىدهد . پنج سال بعد از فوت مادر در ده سالگى پدر را نيز از دست مىدهد و ناچار سرپرستى و نظارت بر اموال و زندگى اين دو برادر در منزل پدرى واقع در خيابان « مسجد كبود » تبريز تحت نظر همان نوكر و خدمتكار به يكى از محترمين خانوادهء پدرى سپرده مىشود .