زنجير به گردن كفّار مىگذاريم ، آيا جز به آنچه كه مىكردند ، كيفر داده مىشوند ؟ ) در ادامه مستضعفان به مستكبران مىگويند ، چنين نيست كه شما بىتقصير باشيد بلكه نقشه‌هاى دامنه‌دار و شبانه روزى شما ما را به كفر واداشت چون شما همواره ما را امر به كفر و شرك مىكرديد و از آنجا كه ما زيردست و فرمانبر شما بوديم ناچار بوديم از شما اطاعت كنيم و كافر و مشرك شويم ، مگر اجبار غير از اين است ؟ و آنگاه در وقتى كه آنها عذاب را ببينند و بفهمند كه ديگر هيچ راه فرارى ندارند ، پشيمانى و ندامت خود را پنهان مىكنند ، با اينكه قيامت محل بروز همهء بواطن و امور مخفى است « 1 » اما اينها چون ملكهء رذيلهء پنهانكارى در نفسشان مستقر شده ، همانطور كه در دنيا از ترس سرزنش و شماتت دشمنان ، ندامت خود را مخفى مىكردند ، در آخرت نيز مخفى كارى مىكنند ، با اينكه مىدانند دروغشان آشكار و هويداست . آنگاه خداوند به ذكر كيفيّت گرفتارى آنها مىپردازد و مىفرمايد ، كند و زنجيرهايى به گردنشان مىاندازيم تا نتوانند از عذاب بيرون آيند ، مگر جز بدانچه كرده‌اند ، جزا داده مىشوند ؟ يعنى اعمال آنها در دنيا ، در آخرت به صورت كند و زنجير تجسّم يافته و كيفر آنها عين همان عملشان است . ( 34 ) ( وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ ) : ( و ما بسوى هيچ آبادى ، بيم رسانى نفرستاديم مگر آن كه مرفّهين آنها گفتند : ما به آنچه شما مأمور تبليغش شده‌ايد كافريم ) ( 35 ) ( وَ قالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ) : ( و گفتند : ما اموال و اولاد بيشترى داريم و هرگز عذاب نمىشويم ) ( مترف ) يعنى فرد زياده‌رو در بهره‌بردارى از لذائذ و نعمات . اين آيه افاده مىكند كه زياده روى در لذايذ كار انسان را به جاى مىكشاند كه از پذيرفتن حق استكبار مىورزد . مىفرمايد : ما هر پيامبرى كه بسوى آباديها فرستاديم افراد خوشگذران آن آباديها

--> ( 1 ) . ( يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ ) : روزى كه امور مخفى و سرّى آشكار مىشود ) سوره طارق آيه 9 .