است كه فرمود : قرآن مؤمنان را كه عمل صالح نمايند ، بشارت داده كه اجرى بزرگ براى آنهاست و براى كسانى كه ايمان به آخرت ندارند عذابى دردناك ذخيره و مهيّا كرده‌ايم ، و اگر عذاب كفّار را بشارتى براى مؤمنان دانسته به جهت آنست كه عذاب آنها انتقامى است كه خداوند بوسيله آن ، داغ دل مؤمنان را مىستاند و باعث روشنى چشم آنها مىگردد . و اينكه از ميان همهء اوصاف كفّار فقط ( ايمان نياوردن به آخرت ) را ذكر نمود ، به جهت آنست كه چنانچه گفتيم ريشهء همه مفاسد فراموش كردن آخرت و غفلت از آنست ، « 1 » و از طرف ديگر با انكار معاد ، ديگر اثرى براى دين قويم الهى باقى نمىماند ، هر چند كه منكر معاد قائل به نبوّت يا توحيد و ساير معارف حقّه باشد . ( 11 ) ( وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا ) : ( و انسان با شوقى كه خير و نفع را مىجويد به جستجوى شرّ و زيان خود هم مىشتابد و انسان بسيار شتابكار است ) ، دعاء يعنى مطلق طلب ، چه لفظا و چه معنا ، يعنى انسان بواسطهء جهل و عجول بودنش حوصله به خرج نمىدهد و وقتى امرى را مىطلبد در اطراف و جوانب و صلاح و فساد آن تأمّل كافى نمىكند تا همواره به خير برسد ، بلكه هر امرى كه ظاهرش به نظر او خير آمد در طلب آن مىشتابد و چه بسا كه آن امر مبدّل به شرّى مىگردد كه جز خسارت و زحمت نتيجه‌اى براى او ندارد . پس انسان واجب است كه بداند در حوادث هستى خير و شرّ بهم آميخته است و اين اوست كه بايد شرّ را شناخته و از آن اجتناب كند و خير را بشناسد و آن را طلب نمايد . و همچنانكه خداوند در آيه بعدى مىفرمايد : ( فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً ) ، او نيز شرّ را محو نموده و در طلب اثبات خير و حق باشد ، از اين آيه دو نكته استفاده مىشود :

--> ( 1 ) . ( إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ ) : ( بدرستى كسانى كه از راه خدا گمراه شوند به واسطهء آنكه روز جزا را فراموش كرده‌اند برايشان عذابى دردناك خواهد بود ) ، سورهء ص ، آية 26 .