سيد محمد مهدى جعفرى
83
سيد رضى ( فارسى )
مرگ مادر بر او سخت تأثير گذاشته اندازهء مصيبتش را مىتوانى از خلال كلمات مرثيهاش دريابى ، ليكن مرگ پدرش ، با آن احترامى كه براى او قائل بود ، به اندازهء مادر بر او اثر نكرده است ، زيرا پدر در ميان همگان صاحب احترام بود و 97 سال با عزت زندگى كرد ، گويى مدت عمر بر عاطفهء او و فوران آن مؤثر است . ما در مرثيههاى شريف ، پژواك اندوهى ژرف را در مىيابيم . پس از غم جانكاه او براى مادر و دوست يكرنگش ابو اسحاق الصابى ، او را مىبينيم كه در غم مرگ عمو چگونه از همان آغاز ، رنج و درد خويش را آشكارا به زبان مىآورد : ظاهر شخص از اندوه باطنش آرامش مىپذيرد ، آنچه را پنهان مىكنم همانند چيزى است كه آشكار مىسازم ، آهى عميق از درون سينه مىكشم كه به هنگام بيرون آمدن ، قلبم را از جاى بيرون مىآورد . اگر من بر آتش درون اشك مىريزم ، مانند كسى است كه با جرقههاى آتش زنه بخواهد آتش را خاموش كند . پلكهايم از اشكها شعلهور شدهاند ، و قلبم از عطش آتش گرفته است . از اين غم و اندوه دقيقتر و عميقتر ، موضعگيرى شاعر در برابر مرگ است ، زيرا مىبينم كه موضعگيرى او با اختلاف اندوهى كه او را در بر مىگيرد ، و با اختلاف پيوندى كه مرثيه گو را به در گذشته وابسته مىسازد ، اختلاف پيدا مىكند . اين حقيقت در رثاى او براى يوسف بن حسن ابو سعيد سيرافى لغوى نحوى به خوبى پيدا است . مرگ اندوه را بر مىانگيزد ، و احساس به غم را مىافزايد ، و به انديشيدن وا مىدارد ، و در برابر اين رنج و اندوه چارهاى جز شكيبايى نيست : اين خلاصهء چيزى است كه رضى در مرثيههاى خود مىگويد . « 1 »
--> ( 1 ) . الشريف الرضى ، صفحات 35 و 56 .