سيد محمد مهدى جعفرى

81

سيد رضى ( فارسى )

از جمله ابو الفتح عثمان بن جنى موصلى ، استاد شريف كه قصيدهء رائيهء رضى در رثاى ابو طاهر بن ناصر الدوله را كه در سال 382 ه بوسيلهء ابو الذواد عقيلى كشته شد ، شرح كرد ، و آن قصيده‌اى است با الفاظ فصيح و معانى بسيار [ با اطلاعات تاريخى و نكات سياسى بىشمار ] در 59 بيت . . . اين قصيده در بر دارندهء قضايا و حوادث گوناگون تاريخى و ادبى است ، كه طبع روان سيد رضى را به پويايى بيدار ساخته ، گوينده‌اش را بر انگيخته تا عنان بيان بليغ ، و اسلوب فصيح را رها كند ، لذا قصيدهء شاگرد خود را شرح مىدهد كه اين شرح بوسيلهء بزرگان ادب ، از روز تأليف آن تا امروز مورد بررسى و پژوهش و مطالعه قرار گرفته است و نويسندگان معاجم ، همچون ابن النديم در الفهرست - 95 ، و سيد حسن الصدر در تأسيس الشيعة - 142 ، و ياقوت حموى در معجم الادباء 12 - 112 ، از آن ياد كرده‌اند . ياقوت در معجم الادباء نقل كرده كه عثمان بن جنى ، قصيدهء شريف رضى در رثاى صاحب بن عبّاد را به مطلع : أكذا المنون تقطر الأبطالا * أكذا الزمان يضعضع الأجبالا و قصيدهء رضى در رثاى ابو اسحاق صابى به مطلع : أعلمت من حملوا على الأعواد * أرأيت كيف خباضياء النادي ؟ را هم در يك جلد كتاب مخصوص شرح كرده است . و چون سيد رضى شنيد كه استادش ابن جنى قصيدهء رائيهء او را شرح كرده است ، در ضمن قصيده‌اى در 35 بيت از او سپاسگزارى كرد . « 1 » حنا الفاخورى مىنويسد : از بهترين و زيباترين انواع شعر در ديوان شريف رضى مراثى او است . اين مراثى بر سه قسم است . مراثى خويشاوندان و دوستان ، مراثى پادشاهان و بزرگان ، و مراثى شهداى كربلاء . رضى در مرثيهء خويشان و دوستان از سر سوز مىنالد و از رنجها و

--> ( 1 ) . الشريف الرضى ، صفحات 33 تا 36 .