سيد محمد مهدى جعفرى
60
سيد رضى ( فارسى )
بسا پيش آمده در ضمن اين كلمات برگزيده لفظى چند بار بيايد و موضوعى تكرار شود ، عذرم در اين مورد آن است كه روايات در بارهء سخنانش سخت با هم اختلاف دارند . چه بسا اتفاق افتاده است كه سخن برگزيدهاى بر حسب روايتى به دست آمده به همان شكل نقل گرديده ، سپس در روايت ديگرى به شكلى متفاوت با شكل نخستين ، يا با لفظى بيشتر از سخن برگزيده ، يا با عبارتى زيباتر از آن يافت شده ، استوارى و درستى بيشتر اين گزينش ، و غيرت ورزيدن براى حفظ و نگهدارى گوهرهاى با ارزش كلام ، اقتضا كرده بار ديگر آن شكل از روايت را هم بياورم . گاهى فاصلهء زياد زمانى نيز موجب آن شده است كه كلامى انتخاب شده بار ديگر انتخاب شود ، و اين تكرار از روى سهو و فراموشى است نه از روى قصد و توجّه . . . و در پايان نهج البلاغه مىنويسد : و اكنون هنگام به پايان رسانيدن گزيدهء سخن امير المؤمنين عليه السلام است . . . و پايان اين تأليف در رجب سال 400 هجرى است ، و صلوات خدا بر سرور ما محمد پايان بخش فرستادگان ، و راهنما به سوى بهترين راههاى نموده به انسان ، و بر خاندان او باد كه از همگان پاكترين هستند ، و بر يارانش كه ستارگان درخشان رسانده به يقين مىباشند . « 1 » همان گونه كه از نام و عنوان نهج البلاغه بر مىآيد ، و برابر با گفتار روشنش در ديباچهء نهج البلاغه ، گزيدهاى از زيباترين سخنان امام را گرد آورده است تا سخنوران و گويندگان را بلاغت افزايد ، و دانش پژوهان را به كار آيد ، و نه آنكه مىخواسته مجموعهاى از احاديث ، يا كتابى در مسائل فقه ، و يا تاريخ بنگارد كه ملزم به آوردن سند و مأخذ و منبع باشد ، و شايد
--> ( 1 ) . مقدمهء سيد رضى بر نهج البلاغه ، ترجمه از مقدمهء پرتوى از نهج البلاغه ، صفحات 75 ، 77 . 79 .