سيد محمد مهدى جعفرى

59

سيد رضى ( فارسى )

داشته باشد ، چه مىدانستند كه آن سخنان در بردارندهء شگفتيهاى بلاغت ، و نكات بىنظير فصاحت ، و گوهر ادبيات عربى ، و مطالب دلنشين دينى و دنيوى است و همهء اين امتيازات يك جا و به طور همه جانبه در هيچ سخن و كتابى ديده نمىشود . لذا با آغاز كردن بدان كار بزرگ ، به درخواستشان پاسخ دادم ، چه به خوبى مىدانستم چه سود بزرگ ، و نام نيك گسترده ، و پاداش اندوخته شده‌اى در اين اقدام نهفته است ! و بدين وسيله خواستم ، گذشته از نيكيها و زيباييهاى بسيار ، و برتريهاى بىشمار نهفته در وجود امير المؤمنين ، عظمت قدر آن بزرگوار را در اين فضيلت سخنورى نيز آشكار گردانم ، چه امير المؤمنين عليه السلام ، از ميان همهء گذشتگان نخستين تنها كسى است كه به اوج كمال سخنورى دست يافته است ، و از آنان جز اندكى جسته گريخته و پراكنده‌اى نابيخته اثرى نمانده است . ديدم گفتار او بر گرد سه محور مىگردد : نخست خطبه‌ها و فرمانها ، دوم نامه‌ها و پيغامها ، و سوم كلمات حكمت‌آميز و موعظه‌ها . سپس به توفيق خداى سبحان ، ابتدا خطبه‌هاى زيبا ، و سپس نامه‌هاى شگفت و سرانجام ، حكمتها و كلمات گوهرزا را انتخاب كردم ، و هر كه يك را در بابى مستقل قرار دادم و برگهايى جداگانه برايش نهادم تا اگر بر اثر عجله و شتاب در حال حاضر مطلبى از دستم بيرون رفته ، آن برگهاى سفيد جايى براى استدراك مطلب دير به دست آمده گردد . و چون از سخنانش مطلبى در ضمن سؤال و جواب ، يا منظور ديگرى بيرون از تقسيم‌بندى ما به دست آمد ، آن را در مناسب‌ترين باب و هماهنگ‌ترين قسمت گذاشتم . چه بسا قسمتهايى نامتناسب در اين برگزيدهء سخنان آمده باشد ، و سخنان را بدون نظم و ترتيب در كنار هم جاى داده باشم ، زيرا من در اين كتاب نكته‌هاى شگفت و قطعات درخشان آورده‌ام و قصدم هماهنگى و نظم تاريخى و پيوستگى ميان سخنان نبوده است . . .