سيد محمد مهدى جعفرى
42
سيد رضى ( فارسى )
سيد مرتضى از او حديث نقل كردهاند تلّعكبرى نيز در سال 370 ه از او حديث شنيده است ، و به او و فرزندش اجازهء نقل حديث داده است . نجاشى مىگويد كتاب ايمان أبى طالب از اوست . سيد رضى ، ذيل حديث 195 رسول خدا : « الخلق عيال اللّه عزّ و جلّ . . . » ( مجازات النبوية - 165 ) مىگويد : اين حديث را سهل بن احمد بن عبد اللّه بن سهل الديباجى از قول محمد بن يحيى الصولى ، نيز براى ما حديث كرد . 16 . محمد بن يحيى بن مهدى ، ابو عبد اللّه جرجانى ( متوفا به سال 397 ه ) : فقيه حنفى ، از مردم جرجان ، ساكن بغداد كه در همان جا درس مىداد ، كتاب ترجيح مذهب ، أبى حنيفه و القول المنصور فى زيارة سيد القبور از اوست . « 1 » سيد رضى در ذيل حديث 148 از كتاب مجازات آثار النبوية ( ص 133 و 134 ) مىگويد : « و ابو عبد اللّه محمد بن يحيى الجرجانى الفقيه به من گفت : در نظر ياران ما [ حنفيان ] نماز برتر از روزه است . . . » . اين گفته نشان مىدهد كه سيد رضى براى فرا گرفتن فقه همهء مذاهب اسلامى ، از فرصت وجود دانشمندان بسيارى كه در بغداد مىزيستهاند ، و در پرتو آزادى بيان ، فرهنگ گسترده و پيشرفتهاى پديد آورده بودند ، كمال استفاده را مىكرده است . عبد الحسين الحلّي در علت فرا گرفتن فقه و اصول غير شيعهء اماميه مىنويسد : برخى از افراد سادهانديش در زيادهروى شريف در فرا گرفتن فقه و اصول و اصول كلام ، به شيوه و اعتقاد مخالفان او با مذهب شيعه اظهار تعجب كردهاند ، زيرا به نظر اينان مهم آن است كه انسان احكام شخصى وابسته به مذهب خود را بشناسد و بس ، ليكن دانشمندان سدههاى پيشين را هيچ چيزى خرسند نمىكرد مگر
--> ( 1 ) . زركلى ، الاعلام ، 8 - 5 .