سيد محمد مهدى جعفرى
20
سيد رضى ( فارسى )
كوفه يكى از مراكز تمدن دورهء عباسيان ، و كهنترين مركز شيعيان به شمار است . و احمد از كودكى به ديدهاى جدّى به زندگى مىنگريست ، و همتى بلند داشت ، و تربيتى پاك يافت . امثال و حكم در اشعار متنبى بسيار است ، و اديبان كهن ، خواستهاند پيوندى ميان او و ارسطو در اين باره ايجاد كنند ، ليكن بيگمان حكمتهايى كه متنبى در اشعار خود آورده زاييدهء انديشهء ژرف او ، و آگاهى گستردهايش از زندگى و مردم است . « 1 » متنبى در مضمون شعر عربى مايههاى نو و بارورى وارد كرد ، و اين مايهها در نزد شاگردش ابو العلاء معرى به نهايت رشد و نموى كه شايسته است رسيد « 2 » ابوالعلاء معرى ( 449 - 363 ه ) : احمد بن عبد اللّه در سال 363 هجرى در معرة النعمان ، از خاندانى عرب زاده شد . وى در سه سالگى به آبله مبتلا شد و بر اثر اين بيمارى چشمان خود را از دست داد . وى پس از فرا گرفتن مقدمات دانش زمان ، در آن هنگام كه سيف الدوله بر حلب فرمان مىراند ، راهى آن ديار گرديد . در حلب ، نهضت فرهنگى نوينى به يارى سيف الدوله و متنبى به راه افتاده بود . احمد از حلب توشهها بر گرفت ، ليكن روح گرسنهء او سيرى ناپذير بود ، از آنجا به انطاكيه رفت كه هنوز در تصرف روميان بود . در آنجا نيز به كتابخانهها و دانشگاهها رفت ، و چيزها آموخت . از آن شهر به لاذقيه رفت . و در ديرى فرود آمد و از راهبى كه با فلسفه و علوم دينى آشنايى داشت چيزهاى بسيار آموخت ، سپس به طرابلس شام وارد شد . سرانجام در سال 398 ه به بغداد رفت . بغداد ، در آن روزگار ، مركز فرهنگى و سياسى جهان اسلام بود . همهء دانشمندان در آن شهر جمع
--> ( 1 ) . همان ، 5 - 351 . ( 2 ) . عبداللطيف شراره ، ابو الطيب المتنبى ، ص 86