محمد قنبرى
91
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
عبدالغنى بن سعيد گويد : كلينى همان محمد بن يعقوب كلينى است كه از مؤلفان شيعه است و طبق مكتب اهل بيت عليهم السلام مىنگاشته است . « 1 » ابو سعادات ، مبارك بن محمد بن اثير ( متوفاى 606 ق ) نيز دربارهء كلينى گويد : كلينى از جمله فقيهانى است كه در سال سيصد هجرى مىزيسته و جزء عالمان شيعه بوده است . « 2 » عز الدين ، ابو الحسن بن اثير ( متوفاى 630 ق ) نيز گويد : . . . در اين سال محمد بن يعقوب وفات يافت . . . وى يكى از عالمان شيعى بود . كلينى با ياء نقطه دار در پايين آن و پس از آن حرف نون ، با صداى كشيده تلفظ مىشود . « 3 » امام شمس الدين ذهبى ( متوفاى 748 ق ) دربارهء كلينى گويد : كلينى ، محمد بن يعقوب كلينى است كه از سران دانشمندان شيعه در روزگار مقتدر عباسى بوده است . وى منسوب به كلين از شهرهاى تابع عراق - اراك - است . « 4 » همو در كتابهاى ديگرش نيز كلينى رحمه الله را به عظمت فراوان ياد كرده است . « 5 » صلاح الدين خليل بن ايبك صفدى ( متوفاى 764 ق ) دربارهء كلينى گويد : كلينى شيعى مذهب ، همان محمد بن يعقوب ابو جعفر كلينى ، به ضم كاف و اماله لام است كه پيش از ياء آخر ، نون قرار دارد . وى اهل رى بوده تا هنگام درگذشتش در بغداد سكونت گزيده است . او از جمله فقيهان شيعه بوده كه طبق مذهب آنان مىنگاشته است . « 6 »
--> ( 1 ) . ابن عساكر ، تاريخ دمشق ، ج 56 ، ص 297 ، دارالفكر ، بيروت ، چاپ اول ، 1418 ق . ( 2 ) . محمد بن الاثير الجزرى ، جامع الاصول ، ج 11 ، ص 323 ، دارالفكر ، بيروت ، چاپ سوم ، 1403 ق . ( 3 ) . ابن الاثير ، الكامل في التاريخ ، ج 8 ، ص 364 ، دار صادر ، بيروت ، 1399 ق . ( 4 ) . الذهبى ، المشتبه ، ج 2 ، ص 553 ، موجود در كتابخانهء تخصصى تاريخ اسلام و ايران ، قم ، بى نا ، بى جا ، بى تا . ( 5 ) . ر . ك : سير اعلام النبلاء ، ج 15 ، ص 280 ، مؤسسة الرسالة ، بيروت ، چاپ نهم ، 1413 ق ؛ نيز ، تاريخ الاسلام ، حوادث سال 328 ، ص 250 و 461 ، رقم ترجمه 416 ، دار الكتاب العربى ، بيروت ، چاپ اول ، 1413 ق . ( 6 ) . الصفدى ، الوافى بالوفيات ، ج 5 ، ص 226 ، دارالنشر ، اشتوتگارت ، چاپ سوم ، 1411 ق .