كلينى و عقل‌گرايى كلينى و عقل‌گرايى « 1 » محمد اخوان چكيده موضوع اين نوشتار ، بررسى مسئلهء « عقل‌گرايى » در آثار مرحوم محمد بن يعقوب كلينى رحمه الله فقيه و محدث و الا مقام شيعه در قرن‌هاى سوم و چهارم هجرى است . انگيزهء پرداختن به اين مسئله ، نشان دادن جامعيت شخصيت كلينى رحمه الله به عنوان دانشمندى است كه در آغوش اسلام و مكتب تشيع پرورش يافته و حديث‌گزارى وى ، موجب ظاهرگرايى و عقل‌گريزى ايشان نگرديده است . در اين نوشتار ، نخست به معرفى كوتاه كلينى رحمه الله پرداخته ، سپس موضوعات ديگر مربوط به بحث را بررسى خواهيم كرد . زندگينامهء كلينى « محمد بن يعقوب كلينى رحمه الله در قريه « كلين » از توابع « رى » ، ديده به جهان گشود . « 2 » زادگاه ايشان در زمان تولدش ، از اهميت والايى برخوردار بوده ؛ تا آن‌جا كه برخى ، « رى » را در آن زمان پس از بغداد ، بزرگ‌تر از ساير شهرها دانسته‌اند . « 3 »

--> ( 1 ) . آينهء پژوهش ، سال چهاردهم ، شمارهء سوم ، مرداد - شهريور 1382 ، شمارهء پياپى 81 ، ص 17 - 31 . ( 2 ) . رجال النجاشى ، ص 266 ، مكتبة الداورى ، قم ، بىتا ؛ نيز رجال الطوسى ، ص 439 ، مؤسسة النشر الاسلامى ، قم ، چاپ اول ، 1415 ق . ( 3 ) . اصطخرى ، ابو اسحاق ابراهيم ، مسالك و ممالك ، ص 166 ، به اهتمام ايرج افشار ؛ انتشارات علمى و فرهنگى ، تهران ، چاپ سوم ، 1368 ش .