محمد قنبرى

59

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

9 . مرحوم سيد ابن طاووس در كشف المحجة از كافى روايت مىآورد و مىگويد : كلينى در زمان امام حسن عسكرى عليه السلام متولد شد و در زمان وكلاى امام عصر زيست و قبل از رحلت على بن محمد سمرى ( آخرين نائب خاص امام عصر عليه السلام ) ، وفات كرده است . اين‌كه مرويات كلينى در زمان نواب خاص امام زمان عجل اللَّه تعالى فرجه بوده ، قرينه روشنى بر صحت كتاب‌هايش مىباشد . زيرا او مىتوانسته از اوضاع و احوال كتب و مآخذ - در صورت ترديد - از نواب خاص سؤال كند . به ويژه كه از خود نواب خاص و ديگران كه در همان سرزمين بوده‌اند ، نقل روايت كرده‌اند . « 1 » 10 . محدث قمى در هدية الاحباب ، مرحوم كلينى را مطمئن‌ترين محدث ، پناه علماء و فتوا دهنده طوايف اسلام ، مروج مذهب در غيبت امام عصر عجل اللَّه تعالى فرجه و مرجع و روشنى چشم شيعه « 2 » مىداند . 11 . آية اللَّه خويى در رجالش « 3 » از قول مرحوم آية اللَّه نائينى ، مناقشه در اسناد روايات كافى را حرفه و ترفند عاجزان و ناتوانان خوانده است . 12 . آية اللَّه سيد محسن حكيم در مستمسك عروة الوثقى « 4 » ، كافى را يكى از كتب اربعه مىداند كه محور عمل شيعه مىباشد . بيان نكته‌اى ديگر نيز بجاست ، و آن اين‌كه : عجيب است كه وقتى يكى از مشايخ ، سخنى از ابو حنيفه و غير او يا از كتابى معين نقل مىكند ، بلافاصله علم به صدق گفتار او حاصل است . اما وقتى از معصوم عليه السلام كلامى نقل مىشود ، در معرض شك و ظنّ قرار مىگيرد . در حالى كه وقتى از امام حسن عسكرى عليه السلام در مورد كتب بنى فضال و جواز روايت از آنها سؤال مىشود ، مىفرمايند : « آنچه از ما روايت كرده‌اند بگيريد ، و آنچه مربوط به آراء نظرات و استنباطهاى خود آنهاست ، رها كنيد » ( خذوا بما رووا وذروا ما راوا ) .

--> ( 1 ) . بحار الأنوار ، چاپ كمپانى ، ج 17 ، ص 57 . ( 2 ) . مرحوم نمازى از پسر محدث قمى نقل كرده كه پدر پس از ابتلا به بيمارى چشم ، با كشيدن كتاب كافى بر چشمش ، از بيمارى رهايى يافت . ( 3 ) . معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 99 . ( 4 ) . مستمسك عروة الوثقى ، فهرست رموز كتاب .