رفتار ، هشدار داده و با عتاب نسبت به چنين كارى ، آن را مايه مَقت و غضب الهى دانسته است . حضرت امير عليه السلام در يكى از گفتارهاى حكيمانه خود ، دربارهء ضرورت تربيت عملى ( كه با تربيت نفس آغاز مىشود ) ، پيش از تربيت قولى ديگران ، چنين مىفرمايد : من نصب نفسه للناس اماماً فعليه أن يبدأ بتعليم نفسه قبل تعليم غيره ولْيكُن تأديبه بسيرته قبل تأديبه بلسانه . . . . « 1 » آن كس كه خود را در مقام پيشوايى مردم قرارداده است ، مىبايد پيش از تعليم ديگرى ، به آموزش نفس خود اقدام كند و مىبايد پيش از آن كه با زبانش به تربيت مردم بپردازد ، با رفتارش ديگران را تأديب كند . حضرت امام رحمه الله بر ضرورت تربيت عملى براى دو گروه تأكيد دارد : 1 . والدين ، 2 . عالمان دين . ايشان دربارهء وظيفه والدين در تربيت فرزندان ، چنين مىفرمايد : . . . تربيت اطفال و ارتياض صبيان ، از مهمّاتى است كه عهده دارى آن بر ذمّه پدر و مادر است و اگر در اين مرحله سهل انگارى و فتور و سستى شود ، چه بسا كه طفل بيچاره را كار به رذائلِ بسيار كشد و منتهى به شقاوت و بدبختى ابدى او شود . « 2 » آن گاه ، دربارهء ضرورت تربيت عملى مىفرمايد : و چون اطفال را حشْر دائم يا غالب با پدر و مادر است ، تربيت‌هاى آنها بايد عملى باشد . . . و فساد عملى پدر و مادر ، از هر چيز بيشتر ، در اطفال سرايت كند . چه بسا كه يك طفل كه عملًا در خدمت پدر و مادر بد تربيت شد ، تا آخر عمر با مجاهدت و زحمت مربّيان ، اصلاح نشود . « 3 » اهميّت تربيت عملى والدين از نظر حضرت امام رحمه الله تا بدان حدّ است كه ايشان حتّى كارهاى تصنّعى والدين را در اين جهت ، جايز مىشمارد : . . . اگر فرضاً خودِ پدر و مادر به اخلاق حسنه و اعمال صالحه متّصف نيستند ،

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، حكمت 73 . ( 2 ) . شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 154 . ( 3 ) . همان ، ص 155 .