به عنوان نمونه ، او 135 صفحه را به شرح و تبيين روايت جنود عقل و جهل ، منقول از امام صادق عليه السلام « 1 » و 142 صفحه را به تبيين روايت امام كاظم عليه السلام خطاب به هشام بن حكم دربارهء عقل اختصاص داده است . « 2 » افزون بر شرح روايات - كه بسان ساير كتب در اين اثر آمده است - ، بخشى از مطالب به صورت استطراد و با هدف تبيين بيشتر بحث با عناوينى چون : تذكره استنارية ، اعتضاد تمثيلى ، تبصره و تذكره ، تذنيب و . . . آمده است . نيز ، حقوق عالم بر متعلم و عكس آن « 3 » وسواس ، انواع و عوامل آن ، « 4 » تواضع و تكبر علما ، « 5 » حقيقت خواب و انواع آن ، « 6 » اقسام و مراتب مردم « 7 » و . . . از جمله مباحثى است كه به صورت استطرادى و تفصيلى در اين كتاب آمده است . 4 . توجه به ديدگاه‌هاى مختلف از امتيازات نگاشته‌هاى ملّاصدرا ، بويژه نگاشته‌هاى تفسيرى و روايى ، توجه ايشان به نظرگاه‌ها و مشرب‌هاى مختلف و دفاع يا ردّ آنهاست . اين امر ، نشان مىدهد كه ملّاصدرا از آن دسته متفكرانى كه به رأى ديگران وقعى ننهاده و تنها رفتن به سراغ متون دينى را براى خود امرى ساده و آسان مىانگارند نيست . اين امر ، همچنين از ميزان تتبع اين حكيم فرزانه از منابع ديگر نيز حكايت دارد . به عبارت روشن‌تر ، ايشان خود را ملتزم مىديده كه پيش از شرح و تبيين مداليل روايات ، يا همزمان با اين كار ، به منابع مرتبط با بحث مراجعه كرده و تا سرحدّ امكان به غناى آن كمك نمايد . صدرالمتألهين بر خلاف مشرب خود در كتاب‌هاى فلسفى و عرفانى - كه بىمهابا از فلاسفه و عرفا نام برده و به نقل مبسوط گفتار آنان پرداخته - در شرح روايات از بردن نام علما و عرفا و ذكر سخنان آنان - كه در برخى موارد با مخالفت‌ها و مناقشاتى روبه‌رو هستند - ، اظهار اعتذار كرده است . وى مىگويد : وليعذرنى إخواننا أصحاب الفرقة الناجية ما أفعله فى أثناء الشرح و تحقيق

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 538 - 599 . ( 2 ) . همان ، ص 553 - 593 . ( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 138 - 145 . ( 4 ) . همان ، ج 1 ، ص 244 - 247 . ( 5 ) . همان ، ج 2 ، ص 115 - 123 . ( 6 ) . همان ، ص 435 - 455 . ( 7 ) . همان ، ص 573 .