محمد قنبرى

312

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

و اولياى آن حضرت ، پرده‌ها را كنار زنند و اسرار را بر ملا كنند . پس تبليغ رسالت ، مرتبه نبى و رسول است و كشف و تأويل ، وظيفه وصى و ولى . بدين جهت است كه پيامبر صلى الله عليه و آله به امام على عليه السلام فرمود : انّك تقاتل على تأويل القرآن كما أنا قاتلت على تنزيله . وى در پايان تعليقه بر حديث هفتم از « باب العرش والكرسى » ، در تشريح عبارت « انّ اللَّه حمل دينه و علمه الماء » ، اظهار مىدارد كه در بسيارى از آيات و روايات ، لفظ آب بر علم و عقل قدسى ، و لفظ « ارض » بر نفس مجرد كه در حقيقت ، پذيراى علوم و معارف است اطلاق شده است . از همين موارد است قول خداوند كه در آيه پنجم سوره حج مىفرمايد : « وَ تَرَى الْأَرْضَ هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ » . « 1 » در باب وحدت عددى خداوند ، روايات متعددى آمده است . از جمله ، روايت معروفى كه در روز جمل ، كسى برخاست و از امام على عليه السلام دربارهء توحيد خداوند سؤال كرد و حضرت على نيز به دو پاسخ داد و وحدت عددى را از خداوندْ نفى نمود . و روايت پنجم از باب « جوامع التوحيد » آمده است : الواحد بلا تأويل العدد . ولى جمله‌اى از امام سجاد عليه السلام در « صحيفه سجّاديه » نقل شده است كه : لك يا الهى وحدانية العدد . بوعلى سينا نيز در الهيات « شفا » بر خلاف كتب ديگرش قائل به وحدت عددى شده است . ميرداماد ، ضمن تعليقه بر اين روايت ، وحدت عددى را از خداوند نفى مىكند و عبارت « صحيفه » را خلاف نصوص در ديگر مواضع مىداند . او بدون توضيحى افزون بر آنچه ذكر شد ، تلويحاً به عدم صدور جمله فوق از امام سجاد عليه السلام اشاره دارد و

--> ( 1 ) . سورهء حج ، آيهء 5 .