محمد قنبرى

304

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

تحقيق آقاى سيّدمهدى رجايى در 405 + 28 صفحه در قم منتشر شده است . راقم اين سطور درصدد است تا در اين مقاله ، به معرفى اين كتاب بپردازد . با بررسى كتاب ، متوجه مىشويم كه ميرداماد ، توفيق يافته تا بر روايات كتاب‌هاى « العقل والجهل » ، « فضل العلم » ، « التوحيد » و يك روايت از كتاب « الحجة » ، تعليقاتى بنگارد و از بقيه كتاب ، بازمانده است . مباحث كتاب مباحثى كه ميرداماد در تعليقه خود بدانها پرداخته ، عبارت‌اند از : 1 . بحث‌هاى لغوى . او در بعضى از موارد ، به نقد ديدگاه‌هاى لغويان پرداخته و تبحّر خود را در مباحث لغوى نمايانده است . تعليقه نگار دربارهء صفّين ، در نقد ديدگاه صاحب القاموس المحيط مىنويسد : من تغاليط صاحب القاموس و هو رجل يتغبّب و يتغرّب فتارة يتطبّب و تارة يتعرّب أنْ قد حسب صِفّين كسِجّين . فصار ذلك من الأغاليط العامية . « 1 » او معتقد است كه صِفّين ، جمع سالم است و براى موضعى كه جنگ با قاسطين در آن درگرفت ، عَلَم شده است . 2 . بحث‌هاى تفسيرى كه به برخى از آنها اشاره خواهيم كرد . 3 . بيان تصحيفاتى كه در الفاظ روايات صورت پذيرفته است . در قسمت‌هاى مختلف كتاب كافى ، مشاهده مىشود كه بعضى از الفاظ احاديث ، به صورتى ناصحيح درج شده است . از جمله اين موارد ، تصحيفى است كه در روايت پانزدهم از باب « رواية الكتب والحديث » رخ داده است . ميرداماد ، عقيده‌مند است كه عبارت « فلم ترو عنهم » با واو غير مشدّد ، غلط است و صحيح آن « فلم نُرَوَّ عنهم » با نون مضموم و راى مفتوح و واو مشدّد مفتوح است كه صيغه متكلّم مع الغير است يا با تاى مضموم كه مؤنث غايب است . مصدر اين كلمه ، « ترويه » به معناى رخصت است .

--> ( 1 ) . التعليقة على كتاب الكافى ، ميرمحمد باقر الحسينى الاسترآبادى ، تحقيق : السيد مهدى الرجائى ، قم : مطبعة الخيّام ، 1403 ق ، ص 377 .