محمد قنبرى
26
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
يكى از نويسندگان معاصر ، دانسته و يا نادانسته تحت تأثير اين گروه قرار گرفته اظهار مىدارد : « از آنجا كه از مجموع 16121 حديث كافى تنها 4428 حديث آن صحيح و معتبر است و ما بقى آن كه 11693 حديث مىشود ، صحيح و قابل اعتماد نيست ، « 1 » از اين جهت بايد دور ريخته شود » و بر اين اساس دست به تصفيه كتاب كافى زد و تنها اخبار صحيح آن را در سه مجلد تحت عنوان « صحيح الكافى » به چاپ رسانيد . « 2 » طبق نظر اين گروه از آنجا كه كتاب كافى مشتمل بر بيش از يازده هزار حديث غير صحيح است از اين رو در مرحله نازلى از اعتبار قرار دارد به خصوص كه در « كتاب الحجة » آن رواياتى وجود دارد كه مشعر بر اين است كه امامان عليهم السلام سيزده نفرند كه دوازده نفر آنها از نسل فاطمه و پيامبر سلام اللَّه عليهما مىباشند و همچنين در كتاب « فضل القرآن » و « كتاب الحجة » آن ، رواياتى موجود است كه دلالت بر تحريف قرآن دارند ، عليهذا چگونه مىتوان به چنين كتابى اعتماد كرد ؟ ! ! نادرستى و نقاط ضعف اين ديدگاه اين ديدگاه نيز غير منصفانه و نادرست است زيرا نه با واقعيت تاريخ زندگى مرحوم كلينى و هويت كتابش تطبيق دارد و نه آن صغرى و كبرى آن نتايج غلط را به دنبال خواهد داشت . عليهذا لازم است به نكات زير توجه شود : 1 . تحريف واقعيت ! ناديده گرفتن شخصيت علمى كلينى و پايين آوردن موقعيت او تا مرحله يك كاسب دوره گرد كه دفترى در دست داشته هر چه را مىشنيده بدون توجه به درستى و
--> ( 1 ) . در مورد آمار روايات كافى ، نقلها مختلف است : صاحب لؤلؤة البحرين مىنويسد : مجموع احاديث كافى 16199 حديث است و 5072 حديث آن ، صحيح و 144 حديث آن ، « حَسَنْ » و 1118 حديث آن « موثق » و 302 حديث آن « قوى » و 9485 حديث آن « ضعيف » مىباشد ( مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 541 ) ولى روضات الجنات از همين كتاب اين طور نقل مىكند : « مجموع احاديث كافى 16190 حديث است و صحيح آن 5072 حديث و موثق آن 1118 حديث و قوى آن 302 حديث و ضعيف آن 9485 حديث است ( ج 6 ، ص 116 ) البته همانطور كه ملاحظه مىفرماييد : هم آمار اقسام و هم مجموع آن با هم اختلاف دارند به خصوص كه مجموع احاديث به نقل مستدرك مىشود 16121 كه متأسفانه 16199 نقل كرده است و به نقل روضات حديث حسن افتاده است . ( 2 ) . علامه عسكرى مىنويسد : ولما كان المؤلف ( محمد باقر بهبودى ) قد اعتمد في عمله على الاقوال المنقوله عن كتاب الرجال المنسوب إلى ابن الغضائري و علماء الدراية والرجال ينكرون وجود كتاب كهذا لابن الغضائري لهذا لم يلق عمله المذكور القبول في الحوزات العلمية ( معالم المدرستين ، ج 3 ، ص 228 ) .