محمد قنبرى
214
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
امام شرع مقدس و احكام دينى و اركان اسلام مثل جهاد ، قضا ، و . . . باطل مىگردد ، و خداوند بر طبق « قاعده اصلح » بهترين آنها را براى اداره امور دنيوى و اخروى آنها نصب مىكند . 2 . نياز به بعثت انبياء به دليل قبح عقاب بدون بيان اين قاعده در اوصياى انبياء نيز جارى است ، چون دليل احتياج به امام همان دليل نياز به پيامبر است و به زمان خاصى محدود نمىشود ، همچنين كتب و شرايع آسمانى نياز به قيم دارد و در شريعت اسلام نيز بدون قيم ، - به دليل وجود احكام محكم و متشابه ، مجمل و مبين ، عام و خاص و . . . در قرآن - هر فرقهاى در تأييد مذهب خود به كتاب الهى استناد مىورزد و اين قيم و امام است كه رأى درست را بيان مىكند . وجوب شرط عصمت در امام مهمترين شرط اختلافى در امام كه مورد نقد بسيارى از مخالفين مذهب شيعه قرار گرفته است ، عصمت مىباشد و بويژه كتاب كافى در اين زمينه بيشترين نقد را پذيرفته است . معناى عصمت و پيشينه آن عصمت به معناى بازداشتن و حفظ كردن است . در اصطلاح عصمت لطفى است پنهانى كه خداوند به بنده خود مرحمت فرموده و بواسطهء اين لطف ، انگيزهاى براى ترك طاعت و انجام گناه ندارد با وجودى كه قدرت بر آن دارد . و يا كيفيتى نفسانى است كه معصوم را به ملازمت تقوى و دورى از گناه - با وجود قدرت بر آن - بر مىانگيزد . « 1 » اصطلاح عصمت از همان صدر اسلام در كلام پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام وجود داشته است ، چنانچه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل است : كه « انا و على و الحسن و الحسين و تسعة من ولد الحسين مطهرون معصومون » . « 2 » بايد توجه داشت كه معصوم در گناه مجبور نيست ، چون در اين صورت استحقاق ثواب نخواهد داشت ، بلكه وى اين مقام را به سبب عقل كامل و علم فراوان و تفكر و
--> ( 1 ) . تصحيح الاعتقاد ، الشيخ مفيد ، ص 235 . ( 2 ) . عيون اخبار الرضا عليه السلام ، ج 2 ، ص 57 .