محمد قنبرى
212
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
خود به آن مراجعه كنند . مؤلف از اصول اربعمائه و ديگر كتب حديثى بهره گرفته و كتاب را در سه بخش كلى نظم بخشيده است : اصول ، فروع و روضه . اصول كافى محتوى دقيقترين مباحث عقيدتى است كه دليل اهتمام بيشتر به كافى همين بخش است . فروع شامل احكام فرعيه ، و روضه در بردارندهء انواع احاديث ( تفسير ، قصص انييا ، خطب و مواعظ و . . . ) است . توجه به كافى به قدرى بوده كه نسخههاى خطى آن به عدد 1600 مىرسد . البته با همه مدح و ثنايى كه براى كافى شده ، هيچ كس مدعى قطعى الصدور بودن روايات آن نيست . بايد توجه داشت كه احاديث كافى ، به اصطلاح قدما صحيح است - به اين معنى كه ايشان حديث را با قرائن موجود در نظر مىگرفتند و حكم به صحت مىنمودند - نه در اصطلاح متأخران كه حديث متصل السند به نقل از راوى عادل امامى مذهب را صحيح مىدانند . پس در اسانيد اين روايات بسيارى از غير اماميان وجود دارند ، چون ملاك ، وثاقت راوى است و مذهب مخل وثاقت نيست . همچنين برخى احاديث كافى به غير معصومان ختم شده يا گاهى در اسناد آن تابعان ديده مىشوند . شيخ ابو جعفر محمدبن يعقوب بن اسحاق ملقب به كلينى رازى ، مؤلف كافى در نيمهء دوم قرن سوم هجرى در كلين ، يكى از روستاهاى رى به دنيا آمد . وى براى فراگيرى علوم به بيشتر حوزههاى علمى زمان خود سفر كرد . قبل از ورود و اقامت در بغداد ، شهرت او وارد آنجا شده بود . كلينى را از مجددين مذهب در رأس سده سوم خواندهاند و علماى شيعه و اهل سنت به اتفاق وى را توثيق كردهاند . وى علاوه بر حديث ، در تاريخ ، ادبيات ، رجال و ديگر علوم اسلامى هم استاد فن بوده است . جستارهاى مقدماتى پيرامون امامت و خلافت امامت از امّ ( قصد ) مشتق شده و به كسى گفته مىشود كه به او اقتدا مىكنند ، چه بر راه راست باشد يا ناراست . جمع امام ائمه است و در قرآن به معانى رؤساى كفر ، راه روشن و كتاب آسمانى يا دين به كار رفته است .