و در اين روز ، سنهء 458 ، وفات كرد احمد بن الحسين معروف به امام بيهقى شافعى ، صاحب سنن و غيره . « 1 » و بيهق نزديك نيشابور به مسافت بيست فرسخ [ است ] . و در اين روز ، سنهء 36 ، واقعه جمل اتفاق افتاد و از اصحاب جمل سيزده هزار و از اصحاب امير المؤمنين عليه السلام پنج‌هزار نفر كشته شد و شايسته است كه مجمل آن واقعه ، در اين مختصر ، ذكر شود . بدان كه بَدوِ حربِ جمل از طلحه و زبير شد كه نَكْث بيعت « 2 » كردند و به عنوان عمره از مدينه بيرون شدند و به جانب مكه شدند . و حُمَيْراء ، يعنى عايشه ، در آن وقت در مكه بود . عبدالله بن عامر كه عامل بصره بود از قِبلِ عثمان ، او نيز پس از قتل عثمان و بيعت مردم با امير مؤمنان و قرار دادنِ آن حضرت عثمان بن حُنَيْف عامل بصره ، از بصره فرار كرد و به مكه شتافت و مدد كرد طلحه و زبير و حميراء را . او جملِ عسكر نام را كه در يمن به دويست دينار خريده شده بود براى حميراء آورد و ايشان را به جانب بصره حركت داد . چون به حوأب رسيدند ، سگ‌هاى حوأب نباح كردند و بر شتر حميراء حمله آوردند ، آن زن اسم آن موضع را پرسيد ، سائقِ جملِ او گفت : حوأب است . حميراء استرجاع گفت و ياد فرمايش رسول خدا صلى الله عليه و آله افتاد كه از اين مطلب خبر داده بود و او را تحذير فرموده بود . گفت : مرا به مدينه برگردانيد . ابن زبير و طلحه با پنجاه نفر شهادت دادند كه اين‌جا حوأب نيست و اين مرد غلط كرده در نام اين موضع . پس ، از آنجا حركت كرده به بصره رفتند . قالَ الجاحِظ : جاءَت مَعَ الأشقَين في هَودَجٍ * ترجى إلى البصرةِ أجنادها كَأنّها في فِعلِها هِرَّة * تُريدُ أن تأكُلَ أولادَها « 3 » چون وارد بصره شدند در يك شب به خانهء عثمان بن حنيف عامل على عليه السلام ريختند

--> ( 1 ) . الوافي بالوفيات ، ج 6 ، ص 220 « الإمام البيهقي الشافعي » . ( 2 ) . نَكْث بيعت : شكستن پيمان بيعت . ( 3 ) . اين دو بيت در مناقب آل أبي طالب ، ج 2 ، ص 335 به حِميَرى نسبت داده شده است .