چهل و پنج سال و دو ماه و چند روز بوده ، و من قرين او بودم از زمان طفوليت تا وفات كرد ، و نديدم پيش از او و بعد از او به خلق و نيكى و حلاوت معاشرت او كسى را و نه مثل ذكاى قوه و حافظهء او مانندى . داخل نشد هرگز در ذهن او كلامى كه فراموش آن كند . حفظ كرد قرآن را در مدت كمى درحالىكه يازده سال از سنش گذشته بود . مستقل به كتابت شد و مستغنى شد از معلم در چهل روز و عمرش در آن وقت چهار سال بود و مناقب و فضايلش احصا نمىشود ، و از براى اوست كتبى مثل كتاب شمل المنظوم في مصنفي العلوم كه در ميان اصحاب ما مثل ندارد ، و ديگر كتاب فرحة الغري بصرحة الغري « 1 » است و غيرذلك . انتهى . فقير گويد كه : مرادش از مستغنى شدن او از معلم در چهل روز آن است كه مستغنى شد از معلم خط و در مدت چهل روز خط را درك كرد ، نه آن‌كه مرادش آن باشد كه در سن چهار سالگى در مدت چهل روز عالم به علوم شد و از معلم مستغنى شد . و بيايد در ترجمهء فخر المحقّقين محمد بن الحسن بن يوسف ذكر اشخاصى كه قبل از بلوغ به مرتبهء اجتهاد رسيدند . و بدان كه ، كتاب فرحة الغرى از كتب مشهوره است و علّامهء مجلسى - رحمه اللّه تعالى - آن را فارسى كرده « 2 » ، چنان كه بعض علما فرحه را ملخص كرده ناميده به الدلائل البراهينية فى تصحيح الحضرة الغروية . صاحب رياض العلماء فرموده : ديدم من آن را در تهران و نشناختم مؤلّف آن را و با اين حال بر قاضى نور اللّه مشتبه شده و در مجالس « 3 » در ترجمهء نجف اشرف آن را به سيد رضى الدين على بن طاووس نسبت داده . و نيز بدان كه از قول ابن داوود كه خاتمهء سيد عبد الكريم در كاظمين بوده ، ظاهر مىشود آن‌كه آن‌جا وفات كرده ، لكن در حله ، مزار شريفى است منسوب به آن بزرگوار كه مردم آن‌جا را زيارت مىكنند و بدان تبرّك مىجويند ، و نقل او از كاظمين به حله بعيد است و مثل همين اشكال بيايد در ترجمهء عموى مكرمش ، سيد رضى الدين على بن طاووس رحمه اللّه .

--> ( 1 ) . بارها چاپ و اخيرا توسط آقاى سيد تحسين آل شبيب موسوى تحقيق گرديده است ( 2 ) . اين كتاب با پژوهش آقاى جويا جهانبخش به وسيله نشر ميراث مكتوب چاپ شده است ( 3 ) . رياض العلماء ، ج 3 ، ص 166