كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )
95
محقق اردبيلى ( فارسى )
درة البيان فى أحكام القرآن - العجم 1305 . « 1 » * * * * [ « تاريخ اردبيل و دانشمندان » ] و فى تاريخ اردبيل و دانشمندان : احمد بن محمّد « مقدس اردبيلى » - مامقانى نوشته : در ثقه و جلالت و فضل و نجابت و زهد و ديانت و ورع و امانت مشهورتر از آن است كه قلم احاطه كند يا به رشتهء تحرير درآيد ، براى وى مقامات و كراماتى است كه علّامهء مجلسى متعرض شده ، و از جمله كسانى است كه به حضور امام زمان ( عج ) مشرف گرديده . علّامهء مجلسى مىنويسد : وى در ورع و تقوا و زهد و فضل به آخرين درجه رسيده و در علماى متقدمين و متأخرين مانند او را نشنيدهام . محقق شوشترى گويد : از آن جمله اطلاق مىشود اردبيلى « به شيخ أكمل افضل و اعلم و اوحد و اتقى و ازكى و ازهد و اسعد و فقيه و مفسّر و متكلم و متبحر و عظيم الشأن ، واضح البرهان ، حل كنندهء مشكلات افكار و دقائق أنظار ، چنان افكار و انظاريكه كسى به پيرامون او نگرديده ، و مخصوص به فضائل و مزاياى باطنى و ظاهرى علمى و عملى ، در شأن آن بزرگوار اذهان مردم متحيّر و قلم اساتيد علماى اعيان كوتاه ، چنان شخصى كه مؤيد است من عند الله به الطاف جلى و خفى مولى احمد بن محمد اردبيلى غروى نجفى » وى صاحب مجمع البرهان فى شرح الإرشاد ، و زبدة البيان فى آيات الأحكام و غير اينها است . [ مقابيس ص 20 ] . لقد ظهرت فما تخفى على أحد * إلا على اكمه لم يعرف القمرا سيد خوانسارى گفته « 2 » : احمد بن محمّد آذربايجانى شأن وى در ثقة و جلالت و فضل و نجابت و زهد و ديانت و ورع و امانت مشهورتر است از اينكه به رشتهء تحرير درآيد ، ملكوتى بودن ذات و صفاتش ضرب المثل است در عالم ، مانند پيامبر اسلام در حسن خلق ، و على عليه السّلام در شجاعت ، و حاتم در سخاوت .
--> ( 1 ) . معجم المطبوعات ، ص 423 و الصحيح : زبدة البيان و المراد من العجم طبع ايران . ( 2 ) . روضات الجنات ، ص 24 .