المحقق الأردبيلي
127
اصول دين ( فارسى )
پس ، عاقل آن است كه عناد و تقليد را واگذارد و گويد كه من امروز مسلمان مىشوم و از جهت خود اختيار مذهبى مىكنم و مذهب منحصر است در مذهب شيعه و غيرآن . و مذهب شيعه مذهبى است كه ايشان از اهل البيت پيغمبر نقل مىكنند و اهل بيت از پيغمبر و او از جبرئيل و جبرئيل از خداى تعالى . و شرط مىنمايند كه واسطه تا پيغمبر همه عدل مىبايد يا آنكه خبر به تواتر رسيده باشد . و آنكه مذهب شيعه مذهب اهل البيت است ، ثابت شد پيش از اين و نيز همچنانكه مذهب شافعى است و همچنين حنفى - با آنكه عدالت ايشان معلوم نيست - پس مذهب شيعه نيز معلوم شد به نقل ايشان باوجود شرط عدالت و كثرت به مرتبهاى كه گفته شد كه چهار هزار راوى امام جعفر صادق عليه السّلام در يك زمان داشت « 1 » و چهارصد مصنّف از چهارصد مصنّف از جواب و سؤالات آن حضرت مكتوب شده و همهء آنها شيعه بودهاند و نقل مذهب شيعه از اهل بيت مىكردهاند و گفتهاند كه اين ، مذهب اهل بيت است . و مذهب غيرشيعه كه مذهب سنّيان است مثل حنفى و شافعى و مالكى و حنبلى و هيچكدام از اينها مقيّد به آن نيستند كه مسئله ايشان از پيغمبر باشد بلكه قياس و استحسان عقلى را تجويز مىكنند . و معلوم است كه علم و فضل ايشان مثل اهل بيت نبوده ؛ ابو حنيفه ،
--> ( 1 ) . الارشاد ، ج 2 ، ص 179 : « . . . فإنّ أصحاب الحديث قد جمعوا أسماء الرواة عنه من الثقات على اختلافهم في الآراء و المقالات فكانوا أربعة آلاف رجل » . نيز ر ك : مناقب ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 247 ؛ اعلام الورى ، ص 276 - 277 ؛ المعتبر ، ج 1 ، ص 26 ، مقدمه .