علامه محقق سيد محسن امين عاملى در « اعيان الشيعة » بعد از نقل اين داستان مىفرمايد : « اگر اين حكايت دربارهء « صفوان » درست باشد دربارهء مقدس اردبيلى با آن شأن و مقام فقهىاش صحيح نيست و به نظرم چنين رواياتى از مبالغه و افراطهاى فاسد نشأت گرفته و بسيار بعيد است چنين مسائلى از اردبيلى به ظهور رسد كه اگر غير از اين باشد بايد گفت اين حكايت آن قدر كه مناسب و نزديك به نكوهش اردبيلى است سزاوار و مناسب مدح و تجليل از او نيست ، براى اينكه اين كار يك نوع كم عقلى و ابلهى است . » « 1 » البته بايد گفت چنين داستانهايى هم دربارهء اصحاب امامان عليهم السّلام صحيح نيست و ما ناخودآگاه شخصيت امثال صفوان را تنزل مىدهيم و ياران امامان عليهم السّلام را اشخاص بىاطلاع معرفى مىكنيم . « 2 » اگر از اين قبيل حكايات سست بگذريم داستانهاى خواندنى و صحيح به وفور از « مقدس » سراغ داريم كه چند نمونه از آنها را در اينجا مىآوريم . 1 - « ملا احمد مقدس اردبيلى در سفر بود يكى از زوار كه آن جناب را نمىشناخت به او گفت جامه‌هاى مرا ببر نزديك آب و بشوى و چرك آنها را بگير . ملا احمد قبول كرد و جامه‌هاى آن مرد را برد و شست و آورد تا به او بدهد در اين هنگام آن مرد ملا احمد را شناخت و خجالت كشيد . مردم نيز او را توبيخ كردند . مقدس اردبيلى فرمود چرا او را ملامت مىكنيد ؛ مطلبى نشده است حقوق برادران مؤمن بر يكديگر بيشتر از اينهاست ! حاج شيخ عباس قمى پس از نقل اين واقعه مىگويد : « مولانا در اين كار به امام هشتم اقتدا كرده است زيرا در روايات آمده است كه روزى امام هشتم وارد حمام شد شخصى در

--> ( 1 ) - « اعيان الشيعة » ، ج 3 / 81 . ( 2 ) - در اين عصر كه شاهد گسترش اسلام ناب محمدى به دست علما و ياران امام راحلمان هستيم از اين قبيل داستانهاى « ملا نصر الدينى » به وسيلهء دستهاى مرموز در ميان مردم پراكنده مىشود و شخصيت علما و فقهاى طراز اول مكتب شيعه را به باد تمسخر مىگيرند كه قطعا براى تضعيف اسلام و انقلاب اسلامى است و دشمنان آگاه و دوستان ساده و نادان در رواج آن تلاش مىكنند .