و فاضل و متبحر در علم طب قديم بود . شيخ خاتون از علماء عصر شيخ ناصيف نصار وائلى رئيس روحانيت جبل عامل بود . » « احمد پاشا شيخ خاتون را با علماء و وجوه جبل عامل گرفت و در عكا حبس نمود و او را شكنجه داد و كشت ! احمد پاشاى خونخوار آهن گرم كرده و بر سر او ميگذاشت . » جزار اموال كتابخانه‌هاى جبل عامل را غارت كرد كه در كتابخانهء آل خاتون 5 هزار جلد كتاب موجود بود و در يك هفته ، تونهاى حمام عكا از كتب جبل عامليها ميسوزاندند فقط كسى از ظلم « جزار » آزاد بود كه فرار كند . در عصر جزار عده‌اى از علماء جبل عامل فرار كردند ، و يكى از آنان شاعر دانشمند شيخ ابراهيم يحيى است كه از جزار بدمشق پناه برد و هميشه از اين داستان ناراحت بود و فجايع جزار را بيان مىكرد . « 1 » اين شاعر چون ناظر جريان بوده است ، مصائب را كاملا تصوير كرده و در چند قصيده كه قلب انسان را وادار بخونريزى مىكند سروده است . يكى از آن قصيده‌ها قصيده طولانى است كه ابتداء آن اين است : آنچه از روزگار ميگذرد شادى و غم است و هنگامى كه ضررى متوجه جوانمرد شد صبر بهتر است . « 2 » بر ما گران است كه شهر خود را جايگاه برگزيدهء خوشگذرانى و ثروت فرعون به‌بينيم . « 3 » آنان با دستگاه عدالت ارتباط ندارند و در منازلشان براى جنايت لشكر فراوانى است « 4 » دست روزگار در كار ما دخالت كرد و عظمت را بر خلاف انتظار نابود كرد . « 5 » هرچه نگاه كنى كشته و فرارى و غارت‌زده ، و زندانى و غل و زنجير شده ميبينى . « 6 »

--> ( 1 ) شرح حال ابراهيم را در جلد دوم دائرة المعارف لبنانى تاليف رئيس دانشگاه لبنان « فؤاد بستانى » نوشته‌ام . مؤلف ( 2 ) مضى ما مضى و الدهر بؤس و انعم * و صبر الفتى ان مسه الضر احزم . . . ( 3 ) يعز علينا ان نروح و مصرنا * لفرعون مغنى يطفيه و مغنم ( 4 ) منازل اهل العدل منهم خلية * و فيها لاهل الجور جيش عرمرم . . . ( 5 ) و عاثت يد الايام فينا و مجدنا * و بالرغم منى ان اقول مهدم ( 6 ) و لست ترى الاقتيلا و هاربا * سليبا و مكبولا يغل و يرغم