سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ » ( شورا : 14 ) يعنى : « آنان پراكنده نشدند مگر بعد از آنكه علم و آگاهى به سراغشان آمد و اين تفرقه‌جويى بخاطر انحراف از حق ( و عداوت و حسد ) بود و اگر فرمانى از سوى پروردگارت صادر نشده بود كه تا سرآمد معينى ( زنده و آزاد ) باشند ، در ميان آنان داورى مىشد » . رازى در تفسير كبير خود مىنويسد : « پراكنده نشدند مگر بعد از آن‌كه دانستند كه در پراكندگى و تفرقه گمراهى نهفته است اما ، اين كار را از روى گردنكشى و رياست طلبى انجام دادند . « 1 » همه نيك مىدانيم كه آنانى كه به دنبال رياست بودند ، همان‌هايى بودند كه درواقع به رياست رسيدند . امام على ( ع ) براى جلوگيرى از گسترش گسست و فاصله ، خاموش ماند . در اين‌باره در كتاب خود با نام ( الشيعه و الحاكمون ) به درازا سخن رانده‌ام و تاريخ زندگانى على ( ع ) و منش وى هم نشان داده كه دنيا در نظر او پست‌تر از برگ جويده شده‌اى در دهان ملخى است و فروتر از خاكسترى است كه در يك روز طوفانى باد بر وى افتد . درست از اين‌رو بود كه خداوند و رسولش او را براى جانشينى برگزيدند . طبيعت هم وى را براى اين جايگاه برگزيد ، چه كسى كه حقوق مردم و بهره آنان از زندگى را پاس بدارد درست مانند على بن ابى طالب ( ع ) بايد كه از خواهش‌ها و هواهاى نفسانى بدور و حتى از گناه و خطا نيز معصوم باشد . اما كسانى كه اين حق طبيعى و الهى را غصب كردند ، آنانى بودند كه چون سگان در قدرت طلبى گوى سبقت از يكديگر ربودند و دستيابى به آن را بر پيروى از خدا و پيامبر ( ص ) ترجيح دادند و براى رسيدن به اهداف خود يكپارچگى مسلمانان را از بين برده و آنان را تا به امروز و تا روز آخر در رنج و درد تفرقه و فاصله رها نمودند .

--> ( 1 ) - تفسير فخر رازى : 10 / 254 .