--> در ترجمه حمزه در استيعاب به نقل از واقدى در حاشيه الاصابه : 1 / 275 ، آمده است : از آن روزى كه پيامبر ( ص ) فرمود هيچكس بر حمزه گريه نمىكند ، ( تا به امروز ) هيچ زنى از انصار نيست كه بر مرده‌اى بگريد مگر آن‌كه نخست بر حمزه بگريد . ( براى آگاهى بيشتر بنگر : اسد الغابه و الطبقات الكبرى : 2 / 44 و : 3 / 11 و 17 - 19 ، ذخائر العقبى : 183 ، سيره ابن هشام : 3 / 104 ، شرح النهج ابن ابى الحديد : 15 / 42 ، الكامل ابن اثير : 2 / 113 ، مجمع الزوائد : 6 / 120 . حمزه به سوى گروه مشركان حمله‌ور مىشد . آنان هرگاه وى را مىديدند پا پس نهاده و به قهقرا مىرفتند و هيچكس را ياراى رودررويى با وى نبود . اما ناجوانمردى وحشى و كينه هند بود كه نيزه را بر وى فرود آورده و سرنگونش كردند . همچنين سردرگمى مسلمانان بعد از شكست باعث شد هند بتواند شكم او را دريده و جگرش را بيرون بكشد و مثله‌اش كند . ازاين‌روست كه شاعر ( همانگونه كه در كشف الغمه : 1 / 285 . آمده ) در وصف اين منظره مىگويد : لا عار للأشراف إن ظفرت بها * كلاب الأعادى من فصيح و اعجم فحربه وحشى سقت حمزه الردى * و حتف على من حسام ابن ملجم 1 . بر اشراف و بزرگان ننگ نيست اگر سگ‌هاى دشمن از عرب و عجم بر آنان ظفر يابند 2 . نيزه وحشى حمزه را به كام مرگ فرستاد و مرگ على ( ع ) با شمشير ابن ملجم بود . هنگامى كه رسول خدا ( ص ) حمزه را بدين حالت ديد فرمود : اگر صفيه اندوهگين نمىشد و اگر اين عمل بعد از من سنت نمىشد او را رها مىكردم تا در شكم شيران و چينه‌دان پرندگان جاى گيرد . اگر خداوند مرا بر قريش پيروز گرداند سى نفر از آنان را مثله خواهم كرد . ( ابن اثير : 2 / 161 ) . مسلمانان هم گفتند : آن سان آنان را مثله كنيم كه تاكنون كسى از عرب نكرده ، پس خدا در اين باره آيه 126 سوره نحل را نازل كرد : « و اگر عقوبت كرديد ، پس عقوبت كنيد ( فقط ) همانند آن عقوبتى كه شما را به آن دچار كرده بودند » . به همين دليل در سيره حلبيه از ابن مسعود : 2 / 246 روايت شده كه گفت : هيچگاه رسول خدا ( ص ) را مانند گريه‌اش بر حمزه گريان نديديم . پس حمزه را رو به قبله گذاشت و بر جنازه وى ايستاد و آنقدر گريست تا گريه در گلويش پيچيد و از حال رفت . پيامبر ( ص ) مىگفت : اى عموى رسول