محمد جواد مغنية ( مترجم : مهدى پور )
85
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى )
اسلام مىشمارند . كه اين تنها راه ايجاد امنيّت و آرامش و عدالت و آزادى است . آنچه در دنيا از جنگ و فتنه و كشت و كشتار پديد مىآيند ، به آزار همنوع و تجاوز انسان به حقوق برادر همنوع خود برمىگردد ، و همهى آنها در جملهى تجاوز زورمندان به حقوق بىنوايان خلاصه مىشود . مرزهاى عقل امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : ( العاقل لا يحدّث من يخاف تكذيبه ، و لا يسأل من يخاف منعه ، و لا يعد ما لا يقدر عليه ، و لا يقدم على ما يخاف فوته بالعجز عنه ) ؛ « شخص عاقل به كسى كه گمان مىكند كه او را تكذيب خواهد كرد حديث نمىگويد ، و از كسى كه گمان دارد كه او را محروم سازد چيزى مطالبه نمىكند ، و چيزى را كه قدرت ندارد وعده نمىكند ، و به چيزى كه گمان دارد كه توان انجام آن را نخواهد داشت اقدام نمىكند » . آرى شخص عاقل هر چيزى را در جاى خود انجام مىدهد و از مواردى كه مورد تهمت واقع مىشود پرهيز مىكند . چيزى را كه توانش را ندارد ترك مىكند و به چيزى كه در توانش مىباشد روى مىآورد . كسى كه به يكى از اينها كه در حديث شريف از آن بازداشته شده اقدام كند خود را در معرض اعتراض و محكوميّت قرار داده است و آن چيزى جز حماقت نمىباشد . از بررسى احاديث وارده به اين نتيجه مىرسيم كه براى ايمان حقيقى دو پايه است : يكى اخلاق پسنديده ، ديگرى استقامت