در حق و حقيقت ، كه بدون اين دو پايه ايمان بلكه انسانيّت مفهوم ندارد . رابطه حقّ و اخلاق معناى حقّ براى حق معانى مختلفى هست كه منظور از آن در اينجا ثابت و قطعى و ترديدناپذير است . گفته مىشود : ( حقّ الامر ) ؛ يعنى فلان موضوع تحقّق يافت و هرگونه شك و ترديد از بين رفت . فرق بين « حقّ » و « حقيقت » اينست كه « حقيقت » زائيده‌ى استدلال و برهان است و نشانه‌ى آنست كه اين انديشه از متن واقع است و ترديدى در آن نيست . ولى « حقّ » زائيده‌ى زندگى اجتماعى و روابط اجتماعى مردم است و اگر پيوندهاى اجتماعى نبود ، از حقّ رائج در عرف مردم ، نشانى نبود . روى اين بيان ، حقّ لازمه‌ى زندگى اجتماعى است و همانند آب و نان براى هر اجتماع و روابط دو فرد ، دو گروه ، و فرد و اجتماع ، لازم و اجتناب‌ناپذير است . اقسام حقّ توصيف كامل و جامع حقّ با مفهوم گسترده‌ى آن بسيار دشوار است ، زيرا اقسام بسيارى دارد كه با توجّه به ابعاد مختلف آن ، به انواع و اقسام بىشمارى تقسيم مىگردد . واژه‌ى حقّ به يك اعتبار به حقوق مالى و حقوق ادبى تقسيم