متانت رأى و سلامت تشخيص رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السّلام وقتى از « عقل » سخن مىگويند ، منظورشان از عقل ، قدرت كشف و اختراع همانند عقل « ريستار كوس » « 1 » و « ليسيبوس » « 2 » و يا نيروى اسلحه‌سازى و اتم‌شكافى نيست ، كه اينها از اعمال پليد شيطان و وسيله تقويت نابكاران و برنده‌ترين سلاح بر ضدّ عدالت و آزادى است ، بلكه منظورشان از عقل همان مفهوم مقدّسى است كه در بخش « ثقافت و ديانت » گفتيم . در روايات امامان اهل بيت عليه السّلام نشانه‌هائى براى مرد عاقل گفته شده ، كه به برخى از آنها در سه فراز اشاره مىكنيم : نيروى تشخيص شخص عاقل بايد بين پرهيزكار و نابكار ، بين اهل بهشت و اهل دوزخ ، تشخيص بدهد ، و آنگاه راهى را كه براى دين و دنيايش مفيدتر است آن را انتخاب كند ، صحيحترين و استوارترين

--> ( 1 ) - ريستار كوس ، دانشمند معروف عهد قديم است كه 280 سال ، پيش از ميلاد مسيح ، از گردش زمين به دور خورشيد ، خبر داده است ( 2 ) - ليسييوس ، دانشمندى است كه دو هزار سال پيش ماده را متشكّل از ذرّات بسيار ريز و متحرّك دانسته است . نظرات پرارزش اين دو دانشمند براساس آزمايش و امكانات لابراتوارى نبود بلكه براساس نبوغ و نيروى دماغى آنان استوار بود .