مصرف نمىكند . » « 1 » درباره برخى سالخوردگان خواندم كه هيچ پزشك و دارويى را نمىشناختند . برخى شارحان گفته‌اند : امام عليه السّلام در اين حكمت به شكيبايى در برابر هرگونه ناگوارى تا حد امكان سفارش مىكند . « 2 » [ به باور ما ، ] راضى به قضاى خدا بودن نيكو است ، ولى پس از به كار بستن توان و تلاش فراوان . 27 - و قال عليه السلام : « أفضل الزّهد إخفاء الزّهد . » ترجمه : برترين زهد ، پنهان داشتن زهد است . شرح : امام عليه السّلام در خطبه 81 زهد را اين چنين تعريف مىنمايد : « زهد ، كوتاه كردن آرزو ، شكرگزارى برابر نعمت‌ها و پرهيز در برابر محرّمات است . » « 3 » افزون بر اين ، در خطبه 32 مردم را به چهار دسته تقسيم فرموده است : - گروهى از مردم به دليل خوارى و ناتوانى از فساد در زمين خوددارى مىكنند ؛ - گروهى ديگر ، آنان كه شمشير كشيده ، شرّ و فسادشان را آشكار كرده و

--> ( 1 ) . « لا يتداوي المسلم حتّي يغلب مرضه صحّته » نيز نك : تحف العقول ، ص 110 ؛ وسائل الشيعة ، ج 25 ، ص 29 ، ح 43 ؛ بحار الأنوار ، ج 81 ، ص 203 ، ح 5 . ( 2 ) . ابن ابى الحديد گفته است : بر امور ناگوار و زيان‌هاى وارد شده ، چندان‌كه ممكن است شكيبايى كن و به زور در صدد رفع آن و مبارزه با قضا و قدر نباش . براى نمونه ، كسىكه به مرضى قابل تحمل دچار گشته ، نبايد در بستر بماند و يا به زور در پى درمان آن باشد . چه بسا استفاده از يك دارو ، بيمارى كوچكى را به مرضى درمان ناپذير تبديل كند . شرح نهج البلاغه ، ج 18 ، ص 138 . ( 3 ) . « الزّهادة قصر الأمل و الشّكر عند النّعم و التّورّع عند المحارم » .