گذشت تواناترين آنها بر مجازات است . » « 1 » و « نخستين پاداش انسان بردبار از بردباريش آن است كه ديگران او را در برابر جاهل يارى مىدهند . » « 2 » 11 - و قال عليه السلام : « أعجز النّاس من عجز عن اكتساب الإخوان و أعجز منه من ضيع من ظفر به منهم . » ترجمه : ناتوان‌ترين مردم كسى است كه از به دست آوردن دوست ناتوان باشد و ناتوان‌تر از او آن كسى است كه از آن دوستان ، كسى را كه به چنگ آورده از دست بدهد . شرح : در تعريف دوست و صفات او بسيار سخن گفته‌اند . ويژگى ذاتى دوستى و يا لازمه آن ، اين است كه دوست واقعى و حقيقى شايعه پراكنىها را درباره دوستش رد مىكند ؛ گرچه منشأ آن را نداند . چنين دوستى ثروت و دارايى دين و دنيا است . « 3 » خداوند متعال به نقل از اهل آتش مىفرمايد : « هيچ

--> ( 1 ) . « أولي النّاس بالعفو أقدرهم علي العقوبة » حكمت 51 . ( 2 ) . « أوّل عوض الحليم من حلمه أنّ النّاس أنصاره علي الجاهل » حكمت 205 . ( 3 ) . در اين‌جا به نقل سخنان برخى از دانشمندان و حكيمان درباره دوستى مىپردازيم : « از وظايف دوستى ، خيرخواهى براى يكديگر است ؛ زيرا دوست ، آينه‌اى است كه خوبىها و بدىها را مىنمايد . » ؛ « دوست كسى است كه محبتى راستين داشته باشد و يارىاش را از تو دريغ نكند . » ؛ « از حقوق دوستى ، چشم‌پوشى از لغزش‌ها و گذشت از بدىها است . » ؛ « خويشاوند كسى است كه سودش نزديك و زيانش دور باشد . » ؛ از بزرگمهر پرسيدند : برادرت را بيشتر دوست دارى يا رفيقت را ؟ پاسخ داد : « برادرم را تنها در صورتى دوست مىدارم كه رفيقم باشد . » ؛ اكثم بن صيفى مىگويد : « خويشاوندى نيازمند دوستى است ، ولى دوستى نيازى به خويشاوندى ندارد . » ؛ نيز امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « هر چيز زينتى دارد و زينت مردمان دوستان آنان‌اند . » نك : نهج السعادة ، محمودى ، ج 7 ، ص 419 .