پرسش نشان مىدهد كه ذات محل وقوع حوادث و تحولات است و در واكنش به تغييرات زندگى ، خود نيز تغيير مىكند . اما خداوند يگانه از هر جهتى كامل و هرگونه تغييرى در او محال است . زيرا او برتر از همه‌چيز و آفريدگار همه احوال و حوادث است . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد : « چگونه بودن ، خود نشان از آفريده شدن دارد و خداوند با صفات آفريدگانش توصيف نمىشود . » « 1 » امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « هركس به چگونگى خداوند بيانديشد ، هلاك شده است . » « 2 » ( و لا حقيقته أصاب من مثله ) هر تصويرى كه به پندار آيد ، در واقع برگرفته از جسمى محسوس و ديدنى است ؛ در غير اين‌صورت چنين تصورى محال است ؛ چه آن‌كه هيچ سايه‌اى براى غير ماده وجود ندارد . خداوند از خصوصيات ماده و نيز نمونه‌بردارى و توصيف خيالى منزه است . ملا صدرا مىگويد : « اگر تصور ذات خدا مطابق با واقعيتش باشد ، ناگزير خدا بايد جسمى محدود پنداشته شود و اين محال است و اگر چنين نباشد ، آن تصور ، دروغ و نادرست است . » « 3 » ( و لا إياه عنى من شبهه ) او شبيه و ضدى ندارد . ( و لا صمده من أشار إليه و توهمه ) هرگونه اشاره‌اى ناگزير به محسوسى ديدنى بازمىگردد و خداوند برتر و منزه از آن است كه محسوس شمرده شود . در روايات اهل‌بيت آمده

--> ( 1 ) . توحيد ، شيخ صدوق : 398 ؛ كافى : 1 / 94 ح 9 . ( 2 ) . كافى : 1 / 93 ح 5 ؛ وسائل الشيعة : 16 / 195 ح 5 . ( 3 ) . حكمت متعالية ، ملا صدرا : 6 / 223 .