خطبه 234 كوتاه و بلند « إنّما فرّق بينهم مبادئ طينهم و ذلك أنّهم كانوا فلقة من سبخ أرض و عذبها و حزن تربة و سهلها فهم على حسب قرب أرضهم يتقاربون و على قدر اختلافها يتفاوتون فتامّ الرّواء ناقص العقل و مادّ القامة قصير الهمّة و زاكي العمل قبيح المنظر و قريب القعر بعيد السّبر و معروف الضّريبة منكر الجليبة و تائه القلب متفرّق اللّبّ و طليق اللّسان حديد الجنان . » ترجمه علّت تفاوت‌هاى ميان مردم ، گوناگونى سرشت آنان است . زيرا آدميان در آغاز ، تركيبى از خاك شور و شيرين ، سخت و نرم ، بودند ، پس آنان به ميزان نزديك بودن خاكشان باهم نزديك و به اندازه دورى آن از هم دور و متفاوتند . يكى زيباروى و كم‌خرد و ديگرى بلند قامت و كم‌همّت ، يكى زشت‌روى و نيكوكار ، ديگرى كوتاه قامت و خوش‌فكر ، يكى پاك‌سرشت و بداخلاق ، ديگرى خوش‌قلب و آشفته عقل و آن ديگرى سخنورى دل آگاه است .