محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

446

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

شرح و تفسير تعبير « عضّوا على أسيافهم » كنايه از بردبارى و پايدارى در جنگ است . سپاه جمل به بصره درآمد و پيش از آن رهبران سپاه به مردم شهر امان داده بودند كه به اموال و جان‌هايشان هيچ آسيبى نخواهد رسيد ؛ اما ديرى نپاييد كه پيمان خود را شكستند و به قتل و غارت و شكنجه پرداختند . گروهى از ياران امام عليه السّلام به مقابله با آنان پرداخته و تا سرحد شهادت با آنان جنگيدند . امام عليه السّلام از آنان چنين ياد مىكند : ( و طائفة عضّوا على أسيافهم فضاربوا بها حتّى لقوا اللّه صادقين ) پيش از اين در اين‌باره سخن گفته شد . « 1 » ولهاوزن ، خاورشناس آلمانى مىنويسد : « على عليه السّلام از جايگاه بالاترى نسبت به طلحه و زبير برخوردار بود . امام عليه السّلام به هنگام محاصره عثمان در حال نماز بود و از نظر عموم اهل مدينه به‌ويژه انصار ، خليفه طبيعى عثمان به‌شمار مىرفت . مردم همگى در مسجد با او بيعت كردند . . . و طلحه و زبير به‌شكل رسوايى برانگيزى عليه ايشان شوريدند ؛ زيرا بيعت با امام عليه السّلام به معناى پيروزى سياسى و قانونى وى بود . . . آنان در زمان عثمان از هيچ تلاشى براى توطئه‌چينى عليه او دريغ نداشتند و در ظاهر نشان مىدادند كه اين كار را براى على انجام مىدهند و به هنگام بيعت نيز او را بر خويش مقدم شمردند ؛ اما اكنون از روى رشك و رقابت بر ضد او شوريده و او را به كشتن عثمان متهم ساخته‌اند . » « 2 »

--> ( 1 ) . شرح خطبه : 172 . ( 2 ) . نك : تاريخ الدول العربية ، ترجمه ابو ريده : 51 ؛ شرح خطبه : 173 .