منهيّا ) امام عليه السّلام يارانش را نصيحت و به راه راست هدايت مىكرد و گزينش را به عهده آنان مىگذاشت . امام عليه السّلام آنان را از پذيرش حكميت منع كرد و به آنان گوشزد كرد كه بالا بردن قرآن بر سر نيزه‌ها نوعى فريب و نيرنگ است ؛ ولى آنان بر گمراهى خويش پا فشردند و او نيز براى پيشگيرى از زيان بزرگتر به خواسته‌شان تن در داد . پيش از اين بارها در اين‌باره سخن گفته شد . « 1 » ( و قد أحببتم البقاء ) هيچ مردمى از مرگ نهراسيدند ، مگر آن‌كه كارشان به خوارى منجر شد . ( و ليس لي أن أحملكم على ما تكرهون ) جهاد همانند نماز ، فريضه‌اى واجب است و انسان بايد از روى اراده و نه اجبار ، آن را به‌جا آورد . افزون بر آن ، مبارزه بدون ايمان و باور قلبى به هدف خود نايل نمىشود و چه‌بسا نتيجه معكوس داشته باشد . سيره پيامبر خدا نيز در همه جنگ‌هايش چنين بود . آن حضرت مسلمانان را به جنگ فرا مىخواند و هر كس به نداى ايشان پاسخ نمىداد ، او را به خدا وامىگذاشت : « اى پيامبر خدا و كسانى از مؤمنان كه پيرو تواند تو را بس است . اى پيامبر ! مؤمنان را به جهاد برانگيز . » « 2 »

--> ( 1 ) . شرح خطبه 122 . ( 2 ) . يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ * يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ انفال / 8 : 64 - 65 .